Жаңалық

Түркістан облысының әкімдігінде Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының жобасын талқылауға және түсіндіруге арналған мәжіліс өтті. Маңызды жиынға аудан әкімдері, басқармалар мен аумақтық органдардың басшылары, қоғамдық ұйымдар мен партиялар, жастар өкілдері қатысты.

Өңір активі бас қосқан мәжіліске Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров еліміздегі конституциялық реформаны іске асырудың негізгі басым бағыттарын айқындап, оның мемлекетті дамытудағы маңызына тоқталды.

– Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев 2025 жылдың қыркүйегіндегі Жолдауында еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуына және саяси жүйесін кешенді жаңғыртулар енгізу мақсатында бір палаталы Парламент құру жөнінде бастама көтерді. Президенттің өкімімен Парламенттік реформаны іске асыру жөніндегі жұмыс тобы құрылды. 21 қаңтарда Конституцияға тиісті өзгерістер енгізу мақсатында арнайы комиссияның құрамы бекітілді. Комиссияға 130 адам кірді. Оның ішінде Ұлттық құрылтай мүшелері, құқық саласының танымал мамандары, бизнес өкілдері, қоғамдық ұйымдар мен құқық қорғау саласының қызметкерлері, сарапшылар, ғылыми және мәдени қауым өкілдері, Парламент депутаттары, мемлекеттік қызметшілер және барлық партиялардың өкілдері бар. Жаңа конституциялық реформаны талқылауларға еліміздің азаматтарына мүмкіндік беріліп, олар өз пікірлері мен ұсыныстарын e-Otinish және eGov порталдары арқылы жолдады. Жұмыс тобы азаматтардан түскен екі мыңнан астам ұсынысты жан-жақты қарап, талқылады. Конституциялық комиссия 77 бапқа түзетулер енгізіп, нәтижесінде Конституцияның жаңа жобасы 84 пайызға жаңартылуда. Ата заңның жаңа жобасы азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының қорғалуына басымдық береді. Конституциялық реформа – бұл тек өзгеріс емес, бұл – елдің болашағын айқындайтын тарихи әрі маңызды қадам, – деген Нұралхан Көшеров әділеттілік пен заң үстемдігі – Конституцияның өзегіне айналғанын, сонымен қатар, «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» қағидаты нақты мазмұнмен толықтырылғанын атап өтті. Басқару жүйесінің тұрақтылығы мен сабақтастығын қамтамасыз ету үшін Вице-президент институты енгізіліп отыр. Бұл ел басқарудағы жауапкершілік пен ашықтықты күшейтуге мүмкіндік береді.

Жиында Конституциялық комиссияның мүшесі, Түркістан облыстық мәслихатының төрағасы Нұралы Әбішов ел болашағы үшін жасалып отырған бұл ауқымды реформа халыққа әділетті жағдай жасап, мәдени-рухани дамуға жол ашып, еліміздің дамуына зор серпін беретінін жеткізді.

– Конституция преамбуласы толығымен жаңартылып, ұлттық мемлекеттілікті нығайтып, елдің идеялық бағдарын айқындайтын маңызды қадам ретінде ұсынылды. Преамбулада Қазақстанның біртұтас ұлт екенін көрсету, унитарлық құрылымын және аумақтық тұтастығын сақтау, «Әділетті Қазақстан» идеясы мен «Заң мен тәртіп» қағидаттары да ұсынылды. Сондай-ақ табиғатты қорғау, экологияны сақтау, мәдениет пен рухани құндылықтарды, ғылым мен білімді, инновацияларды дамыту Конституцияда қоғам мен мемлекеттің ортақ құндылығы ретінде көрініс тапты. Конституцияның адамның жеке басына қол сұқпаушылық, адамның негізгі құқықтарын қорғау және сот билігінің тәуелсіздігіне қатысты нормалары және Неке мен отбасы құндылықтары күшейтіледі, – деді ол.

Түркістан облысы әділет департаменті басшысының орынбасары Нұрлан Ербекешов Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы жобасындағы негізгі өзгерістер туралы айтып, басты құжатта халықтың рөлі айрықша күшейтілгенін мәлімдеді.

– Жоба кіріспеден, 11 бөлімнен, 95 баптан тұрады. Онда ел өміріне қажетті барлық маңызды тұстар қамтылған. Еліміздің өткенін дәріптейтін, бүгіні мен болашағына бағдар жасайтын жалпыұлттық құндылықтар көрініс тапқан. Жоба бойынша азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына берілетін кепілдіктер күшейтіліп, адамның ар-намысы мен қадір-қасиетін қорғау конституциялық деңгейде бекітіледі. Цифрлық құқықтар мен жеке деректерді қорғау алғаш рет нақты көрсетіліп, әлеуметтік құқықтар мен мемлекеттің жауапкершілігі айқындалады. Бұл өзгерістер Конституцияның басты бағыты – мемлекет адам үшін қызмет етуге тиіс деген ұстанымды көрсетеді. Азаматтардың мемлекеттік басқаруға қатысу мүмкіндіктері кеңейтіледі. Ата Заңның жаңа жобасы мемлекеттік басқару жүйесін жаңғыртады және әділетті, ашық және құқықтық мемлекет құруға бағытталған, – деді Нұрлан Ербекешов.

«AMANAT» партиясы Түркістан облыстық филиалының төрағасы Алтынсары Үмбетәлиев Конституцияның жаңа жобасында Парламенттің рөлін күшейту, жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын нақты қорғау басты орынға қойылған баяндады. Конституция тармақтарының жаңа редакциясы жан-жақты әрі тиянақты пысықтаулардан өткенін, 145 депутаттан тұратын Құрылтайдың өкілеттіктері бекітілетінін, Қазақстанның Халық Кеңесі құрылатынын жеткізді.

Түркістан облысының Ардагерлер кеңесінің төрағасы Жеңісбек Мәуленқұлов та Конституция жобасына қатысты ұсынысын жеткізіп, бастаманы қолдайтынын білдірді.

Жиынды қорытындылаған Нұралхан Көшеров жаңа Конституция жобасы бойынша шешім республикалық референдумда қабылданатынын, Конституциялық реформа еліміздің саяси-құқықтық және қоғамдық дамуына оң серпін беретінін жеткізді.

Түркістан облысы әкімінің баспасөз қызметі

________

В ТУРКЕСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ ОБСУДИЛИ ОСНОВНЫЕ ПРИОРИТЕТЫ КОНСТИТУЦИОННЫХ РЕФОРМ

В акимате Туркестанской области состоялось совещание, посвященное обсуждению и разъяснению проекта новой Конституции Республики Казахстан. В важном собрании приняли участие акимы районов, руководители управлений и территориальных органов, представители общественных организаций, партий и молодежи.

Совещание актива региона прошло под председательством акима Туркестанской области Нуралхана Кушерова, который подчеркнул значимость проводимых в стране политических реформ для развития государства.

– Глава государства Касым-Жомарт Кемелевич Токаев в своем Послании в сентябре 2025 года инициировал создание однопалатного Парламента в целях комплексной модернизации политической системы и социально-экономического развития страны. Распоряжением Президента была создана рабочая группа по реализации парламентской реформы. 21 января был утвержден состав специальной комиссии для внесения соответствующих изменений в Конституцию. В состав комиссии вошли 130 человек, включая членов Национального курултая, известных правоведов, представителей бизнеса, общественных организаций и правоохранительных органов, экспертов, деятелей науки и культуры, депутатов Парламента, государственных служащих и представителей всех политических партий. Гражданам страны была предоставлена возможность принять участие в обсуждении новой конституционной реформы: свои мнения и предложения они направляли через порталы e-Otinish и eGov. Рабочая группа всесторонне рассмотрела и обсудила более двух тысяч предложений, поступивших от граждан. Конституционная комиссия внесла поправки в 77 статей, в результате чего проект новой Конституции обновляется на 84 процента. Новый проект Основного закона отдает приоритет защите прав и свобод граждан. Конституционная реформа – это не просто изменения, это исторический и важный шаг, определяющий будущее страны. Принцип «Сильный Президент — влиятельный Парламент — подотчетное Правительство» теперь наполняется конкретным содержанием. Для обеспечения стабильности и преемственности системы управления вводится институт Вице-президента. Это позволит усилить ответственность и открытость в государственном управлении, – отметил Н. Кушеров.

Член Конституционной комиссии, председатель Туркестанского областного маслихата Нуралы Абишов добавил, что реформа придаст мощный импульс духовному и культурному развитию.

– Преамбула Конституции полностью обновлена и представлена как важный шаг, укрепляющий национальную государственность и определяющий идеологический вектор страны. В преамбуле предложено отразить, что Казахстан является единой нацией, подчеркнуть сохранение унитарного устройства и территориальной целостности, а также закрепить идею «Справедливого Казахстана» и принципы «Закона и порядка». Кроме того, в Конституции в качестве общих ценностей общества и государства нашли отражение охрана природы, сохранение экологии, развитие культуры и духовных ценностей, науки, образования и инноваций. Усиливаются нормы Конституции, касающиеся неприкосновенности личности, защиты основных прав человека и независимости судебной власти, а также ценности брака и семьи, – сказал Н. Абишов.

Заместитель руководителя департамента юстиции Туркестанской области Нурлан Ербекешов, рассказывая об основных изменениях в проекте новой Конституции Республики Казахстан, заявил, что в главном документе страны значительно усилена роль народа.

– Проект состоит из преамбулы, 11 разделов и 95 статей. В нем охвачены все важные аспекты, необходимые для жизни страны. Нашли отражение общенациональные ценности, которые прославляют прошлое нашего государства и ориентируют его на настоящее и будущее. Согласно проекту, усиливаются гарантии прав и свобод граждан, а защита чести и достоинства человека закрепляется на конституционном уровне. Впервые четко прописаны цифровые права и защита персональных данных, определены социальные права и ответственность государства. Эти изменения демонстрируют главный принцип Конституции – государство должно служить человеку. Расширяются возможности участия граждан в государственном управлении. Новый проект Основного закона модернизирует систему государственного управления и направлен на создание справедливого, открытого и правового государства, – сказал Н. Ербекешов.

Председатель Туркестанского областного филиала партии «AMANAT» Алтынсары Умбеталиев сообщил, что в новом проекте Конституции приоритетное внимание уделено усилению роли Парламента, развитию местного самоуправления, а также конкретной защите прав и свобод граждан. Он отметил, что новая редакция статей Конституции прошла всестороннюю и тщательную проработку. Также он сообщил, что будут закреплены полномочия Курултая, состоящего из 145 депутатов, и создан Народный Совет Казахстана.

Председатель Совета ветеранов Туркестанской области Женисбек Мауленкулов также высказал свои предложения по проекту Конституции и выразил поддержку данной инициативе.

Подводя итоги заседания, глава региона подчеркнул, что решение по проекту новой Конституции будет принято на республиканском референдуме, и конституционная реформа даст положительный импульс политико-правовому и общественному развитию страны.

Пресс-служба акима Туркестанской области