Сүт және сүт өнімдерінің қауіпсіздігі туралы

Сүт және сүт өнімдері – бұл әр адам күнделікті дерлік сатып алатын және тұтынатын әлеуметтік маңызы бар тағам.
Бүгінгі күні Қазақстан Республикасының аумағында “Сүт және сүт өнімдерінің қауіпсіздігі туралы” 033/2011 техникалық регламенті қолданылады, ол өнімді өндіруге, таңбалауға, сақтауға және өткізуге қатаң талаптарды белгілейді.
Техникалық регламентке сәйкес, сүтсіз компоненттерді, сүтсіз майларды, сүтсіз ақуыздарды пайдалана отырып, сүт өнімдерін өндіруге жол беріледі. Бұл ретте, мұндай өнімді таңбалауда атауы “сүтті май алмастырғышы бар құрамында сүті бар өнім” (кремді-өсімдік спредін, кремді-өсімдік еріген қоспасын, сүтті май алмастырғышы бар балмұздақты қоспағанда) және одан әрі “қаймақ технологиясы бойынша өндірілген” және т.б. өнімдерге байланысты басталуы тиіс.
“Спред” сияқты өнімді өндіру кезінде өндіруші өнім тұтыну сөресінде болған кезде тұтынушыға қарайтын қаптаманың бөлігіне немесе өнім туралы ақпарат алу үшін оңай қол жетімді қаптаманың бөлігіне кемінде 2,5 мм әріппен атау туралы ақпаратты жазуы тиіс.
Атауы мен құрамынан басқа, сүт пен сүт өнімдерін міндетті түрде таңбалау керек.

Өнімдерде келесі ақпарат болуы керек:
– дайындаушының атауы және орналасқан жері туралы (өнімнің шығарылған елін және (немесе) орнын қоса алғанда, заңды мекенжайы, сондай-ақ дайындаушының тұтынушылардан шағымдар қабылдауға уәкілеттік берген ұйымының атауы);
– тауар белгісі (бар болса);
– масса;
– өнімнің құрамы (оған кіретін компоненттерді көрсете отырып);
– тағамдық және энергетикалық құндылығы;
– майдың пайыздық массалық үлесі (сүт, ірімшік, ірімшік өнімдерін, балқытылған ірімшіктерді, балқытылған ірімшік өнімдерін өңдейтін майсыз өнімдерден басқа, олар үшін құрғақ заттағы майдың массалық үлесі (пайызбен) көрсетіледі;
– құрамында сүт майы алмастырғышы бар сүт өнімдері үшін сүтсіз майдың массалық үлесі пайызбен;
– шығарылған күні және жарамдылық мерзімі;
– сақтау шарттары, сондай-ақ қаптаманы ашқаннан кейін сақтау шарттары (өнімнің сапасы мен қауіпсіздігі оны ашқаннан кейін өзгерген кезде);
– дайындаушының стандартын немесе техникалық құжатын белгілеу (оған сәйкес өнім өндіріледі);
– бірыңғай айналым белгісі (ЕАС), бұл өнімнің техникалық регламенттердің талаптарына сәйкес сәйкестікті бағалау рәсімінен өткенін көрсетеді;
– егер өндіруші оларды өндірісте пайдаланса, ГМО құрамы туралы мәліметтер.

Көшеде қолдан сүт немесе сүт өнімдерін сатып алмаңыз.
Сондай-ақ, егер ол туралы ақпарат оқуы қиын болса, өнім тоңазытқыш жабдықтарынан тыс сауда объектісінде сақталса, яғни өндіруші мәлімдеген сақтау шарттары сақталмаса, өнімді сатып алмау керек.
Қаптаманы ашқаннан кейін сүтті қаптамада көрсетілген уақыт ішінде пайдалануға болады.
Ауыл шаруашылығы базарларында шикі сүтті сатып алғанда, сатушы ветеринариялық-санитариялық сараптама жүргізу туралы құжаттарды көрсетуі керек және мұндай сүтті қайнату керек.
2025 жылы сүт өнімдері бойынша бақылау сатып алу шеңберінде 248 сынама сатып алынды, оның ішінде: отандық өндіріс — 69 сынама (27,8%), ЕАЭО елдері — 160 сынама (64,5%), басқа елдерден — 19 сынама (7,6%). Зерттеу нәтижелері бойынша сәйкес келмейтін өнімнің 11 (4,4%) сынамасы анықталды, оның ішінде: отандық өндірушілер — 4 сынама (36,4%), ЕАЭО елдері — 5 сынама (45,5%), басқа елдер -2 сынама (18,2%), бактериологиялық көрсеткіштер бойынша сәйкес келмеді, 9,1% (1 сынама), таңбалауға қойылатын талаптар бойынша 90,9% (10 сынама).

Егер сіз сапасына күмәндансаңыз, сатушыдан құжаттарды талап ету қажет. Өнімнің қауіпсіздігін растайтын құжат сәйкестік туралы декларация болуы мүмкін. Егер сізде декларацияның деректемелері туралы деректер болса, онда олардың дұрыстығын Еуразиялық экономикалық комиссияның сайтында – берілген сәйкестік сертификаттарының және тіркелген сәйкестік туралы декларациялардың бірыңғай тізілімінде байқауға болады.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/departament-kkbtu-karaganda/press/news/details/1156011?lang=kk