Республикалық фитосанитариялық диагностика және болжамдар әдістемелік орталығы ауыл шаруашылығы дақылдары үшін олардың саны мен зияндылық деңгейін бағалау мақсатында саршұнақ популяцияларына жүйелі мониторингтік зерттеулер жүргізеді.
Саршұнақтың сипаттамасы мен биологиясы
Саршұнақ — дала және шөлейт аймақтарда тіршілік ететін ұсақ кеміргіш. Ересек дараларының дене ұзындығы 20–25 см-ге дейін, салмағы 300 грамға дейін жетеді. Саршұнақтар колония болып өмір сүреді, бірнеше шығу жолдары бар күрделі жерасты індерін қазады және азық қорын жинайды. Негізінен күндіз белсенді. Негізгі қорегі — шөптер, дәнді дақылдар және өсімдіктердің тамыр бөліктері, сондықтан олар ауыл шаруашылығы дақылдарына зиян келтіреді.
Көктемде қысқы ұйқыдан кейін саршұнақтардың белсенділігі артады, азық іздеу кезеңі басталады. Жазда көбею кезеңінде популяция саны көбейеді, бұл ерекше бақылауды талап етеді. Қысқы ұйқыға кетер алдында белсенділік төмендеп, қысқы кезеңге дайындық жүргізіледі.
Мониторингтік зерттеулер
Көктемгі зерттеулер қысқы ұйқыдан кейінгі саршұнақтардың шығуын бағалау және белсенділігі жоғары учаскелерді анықтау мақсатында 10 000 гектар аумақта жүргізіледі. Жазғы зерттеулер де осындай көлемде өткізіліп, көбею кезеңіндегі популяция динамикасын бақылауға және өнімге ықтимал әсерін болжауға бағытталады.
Саршұнақтардың зияндылығы
Саршұнақтар ауыл шаруашылығы дақылдарының жер үсті және жер асты бөліктерін зақымдайды, ін қазу арқылы топырақ құрылымын бұзады. Популяция тығыздығы жоғары учаскелерде өнімділік айтарлықтай төмендейді және топырақтың агротехникалық жағдайы нашарлайды.
Экономикалық зияндылық шегі
Экономикалық зияндылық шегі саршұнақтар санының мониторингі және егістіктің зақымдануын бағалау негізінде анықталады. Орта есеппен зияндылық шегі гектарына 5–7 інді (тұрақ) құрайды, осы деңгейде егістіктің зақымдануы экономикалық тұрғыдан маңызды болып саналады.
Бұл шектен асу агротехникалық, биологиялық және химиялық қорғау шараларын қолдануға негіз болады. Экономикалық шекке жеткен жағдайда, популяция қауіпті деңгейде сақталса, келесі жылға саршұнақтарға қарсы химиялық өңдеу көлемі алдын ала болжанады. Мұндай тәсіл ауыл шаруашылығына келетін елеулі шығынның алдын алуға және келесі маусымға қорғаныс шараларын жоспарлауға мүмкіндік береді.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-karabalyk-audany-akimat/press/news/details/1165351?lang=kk
Жауап қалдыру Жауапты болдырмау