ҚР Жер кодексіне сәйкес жер телімдері қалай беріледі?

Қазақстан Республикасының Жер кодексі 50-бабына сәйкес, жеке тұлғаларға жер учаскелері жеке меншік құқығымен немесе жер пайдалану құқығымен беріледі.
Аталған бапқа сәйкес, Қазақстан Республикасының азаматтарына мынадай мақсаттар үшін жер телімдері жеке меншікке тегін берілуі мүмкін:
• жеке тұрғын үй құрылысы үшін;
• жеке қосалқы шаруашылық жүргізу үшін;
• бау-бақша, саяжай құрылысы үшін.
Жер учаскелері заңнамада белгіленген шекті (нормативтік) мөлшерде тегін беріледі. Егер азамат бұрын осы мақсатта жер телімін алған болса, қайтадан тегін алу құқығы берілмейді.
Жер учаскесін беру туралы шешімді жергілікті атқарушы орган (әкімдік) қабылдайды. Ол үшін азамат белгіленген тәртіппен өтініш береді. Жер комиссиясының қорытындысы негізінде тиісті шешім шығарылады және құқық белгілеуші құжаттар рәсімделеді.
Осылайша, 50-бап азаматтардың жерге деген конституциялық құқықтарын іске асырудың нақты құқықтық тетігін айқындайды.
Жеке қосалқы шаруашылық үшін: ЖҚШ жүргізу үшін жер телімдері елді мекен шегінде немесе одан тыс жерлерден берілуі мүмкін. Мұндай телімдер, әдетте, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер санатына жатады. Азаматтарға жер учаскелері жеке меншікке немесе уақытша жер пайдалану (жалға алу) құқығымен ұсынылады.
Бақша және бау-бақша жүргізу үшін:Бақша және бау-бақша телімдері көбіне бау-бақша серіктестіктері немесе кооперативтер арқылы бөлінеді. Жергілікті атқарушы органдар (әкімдіктер) жер учаскесін беру туралы шешімді конкурс немесе кезек тәртібімен қабылдайды. Телім нысаналы мақсатына сәйкес пайдаланылуы тиіс.
Жер телімін беру тәртібі: Жер алу үшін азамат жергілікті атқарушы органға өтініш береді. Өтініште жердің мақсаты, болжамды көлемі және орналасқан жері көрсетіледі. Әкімдік өтінішті қарап, жер комиссиясының қорытындысы негізінде шешім шығарады. Оң шешім қабылданған жағдайда, жерге құқық белгілеуші құжат рәсімделеді және әділет органдарында тіркеледі.
Маңызды талаптар: Жер телімі нысаналы мақсатына сай пайдаланылуы қажет. Заң талаптары бұзылған жағдайда немесе жер игерілмесе, мемлекет оны кері қайтарып алуға құқылы.
Осылайша, жер телімдерін беру тәртібі ашықтық, заңдылық және нысаналы пайдалану қағидаттарына негізделеді.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-karatal-eltai/press/news/details/1167510?lang=kk