Туберкулездің алдын алу айлығы

2026 жылдың 24 ақпанынан бастап туберкулездің алдын алу айлығы жарияланды. Айлық ағымдағы жылдың 24 наурызына  дейін  жалғасады, ол  Дүниежүзілік туберкулезбен күрес күніне орайластырылған. Негізгі мақсаты халықтың туберкулездің алғашқы белгілері туралы, медициналық көмекке уақтылы жүгінудің маңыздылығы,  профилактикалы қіс-шараларды емдеу дің тиімділігі туралы хабардарлығын арттыру.

Туберкулез – адамдарда Кох таяқшасы тудыратын ауа-тамшылы жұқпалы ауру. Туберкулездің қоздырғыштары-микобактериялар. Туберкулез – бактериялар тудыратын ауа-тамшылы жұқпалы ауру және көбінесе өкпені зақымдайды. Инфекция туберкулезбен ауыратын науқастардан жөтелу, түшкіру немесе қақырық шығару арқылы ауа арқылы таралады. Инфекция көзі-туберкулезбен ауыратын адам, сондай-ақ аурудан зардап шеккен ірі қара. Науқас туберкулез таяқшаларын жөтелгенде, түшкіргенде, сілекеймен, шырышпен, қақырық пен сөйлескенде сыртқы  ортаға шығарады. Дені сау адамдардың туберкулез инфекциясы науқастың сілекейі мен қақырығының тамшылары, сондай-ақ туберкулез таяқшасы мен себілген шаң бөлшектері бар ауаны ингаляциялау арқылы пайда болады. Инфекция науқастың заттарымен байланыста болған кезде, сондай-ақ туберкулезбен ауыратын сиырлардан шикі сүтті жеген кезде пайда болуы мүмкін.Бұл ауру кез – келген органда-өкпеде, бүйректе, ішекте, сүйектер мен буындарда, ми қабығында дамуы мүмкін. Бірақ көбінесе тыныс алу мүшелері зардап шегеді.  Кейбір адамдарда туберкулез қатты, жоғары температура, жөтел және қақырықпен жүреді. Басқаларында – летаргиялық және тек әлсіздік, шаршау, төмен температура (37,0 – 37,5) градус, шамалы жөтел, ал кейбір жағдайларда асимптоматикалық. Инфекция қоздырғышының берілу механизмінің ерекшеліктеріне және инфекциядан кейінгі иммунитеттің тұрақты сипатына байланысты алдын-алудың маңызды шарасы иммундау болып табылады.  Жоспарлы иммундауды жүзеге асырудың көпжылдық тәжірибесі туберкулезбен күресудің осы әдісінің сөзсіз тиімділігін көрсетті. Бұл жұқпалы ауруға қарсы вакцинация жаңа туған дені сау балаларға медициналық қарсы көрсетілімдер болмаған жағдайда перинаталдық (перзентхана) орталығының егу бөлмесінде туғаннан кейін 2-4 күн ішінде Ұлттық вакцинация күнтізбесі бойынша “Бацилла Кальметта-Герена” вакцинасымен егу жүргізіледі. Вакцина туберкулезден өлімнің алдын алады және балаларды аурудың ауыр түрінен қорғайды.Перинаталдық (перзентхана) орталығында БЦЖ вакцинасымен егілмеген балалар 15 жасқа дейін алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсететін ұйымдарда бір рет егіледі: екі айға дейін – Манту сынамасынсыз, екі айдан кейін – Манту сынамасының теріс нәтижесімен. Maнту сынағы мен БЦЖ вакцинациясының арасындағы аралық кемінде үш күн және екі аптадан аспайды.Ерте диагностиканың негізгі әдістері-15 жастан асқан популяциядағы кеуде флюорографиясы, сондай-ақбалалар мен жасөспірімдерде Манту (туберкулинодиагностика) тері ішілік сынамасын қою және рекомбинантты туберкулез аллергенімен сынау. Манту-ның жыл сайынғы жүйелі тері ішілік сынағы балаларда туберкулез инфекциясының болуын анықтауға мүмкіндік береді. Бұл инфекцияның Жергілікті түрі әлі дамымаған кезеңде алдын алуға мүмкіндік береді. Сондықтан, фтизиатрға кеңес алуға жолдама алған кезде, ертеңге қалдырмаңыз, бұл сіздің сүйікті адамыңыздың – сіздің балаңыздың денсаулығына байланысты болуы мүмкін. Туберкулезді ерте анықтау оны емдеуді мақсат ететінін әр кім білуі керек.  Әрине, медицина қызметкерлерінің өздері туберкулезді жеңе алмайды-бұл үлкен ұйымдастырушылық шаралар мен экономикалық шығындарды қажет ететін жалпы мемлекеттік мәселе. Сондықтан мен тағы да әркімнің өзіне қамқорлық жасау мәселесіне қайта оралғым келеді.Салауатты өмір салты, профилактикалық медициналық тексеруден уақтылы өту, қажет болған жағдайда уақтылы және толық емдеу Сіздің денсаулығыңыздың ең жақсы кепілі болып табылады.

Сіздің денсаулығыңыз өз қолыңызда!!!

Бас маман «Павлодар аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы» РММ  Ботагозова Б.С 

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/pavlodar-audan/press/news/details/1175856?lang=kk