Қазіргі заманда қауіп-қатер тек қару мен соғыс арқылы ғана төнбейді. Кейде ол көзге көрінбейтін, бірақ қоғамның іргесін шайқалтатын идеялар арқылы таралады. Осындай қауіпті құбылыстардың бірі – діни экстремизм мен терроризм. Соңғы жылдары бұл мәселе әлем елдерімен қатар Қазақстан қоғамын да алаңдатып отыр.
Дін – адамзат тарихында бейбітшілікке, ізгілікке және рухани құндылықтарға үндейтін ұлы күш. Алайда кейбір радикалды топтар осы қасиетті ұғымды өздерінің саяси мақсаттарына пайдаланып, қоғамға іріткі салуға тырысуда. Олар діннің шынайы мәнін бұрмалап, адамдардың сенімін пайдалану арқылы өшпенділік пен төзімсіздік идеясын таратады.
Діни экстремизмнің ең қауіпті тұсы – оның жасырын әрі біртіндеп әсер етуінде. Алғашында ол жай ғана пікір немесе «шындықты іздеу» ретінде көрінуі мүмкін. Бірақ уақыт өте келе ол адамның дүниетанымын өзгертіп, қоғамға қарсы көзқарастардың қалыптасуына әкелуі ықтимал.
Терроризм – экстремизмнің ең қатігез көрінісі. Ол адамдардың санасына үрей салып, қоғамды тұрақсыздандыру арқылы белгілі бір мақсаттарға жетуді көздейді. Мұндай әрекеттердің салдары өте ауыр: жазықсыз адамдардың өмірі қиылып, бейбіт өмір бұзылады, қоғамда сенімсіздік пен қорқыныш пайда болады.
Соңғы жылдары экстремистік идеялардың таралу тәсілі де өзгерді. Егер бұрын радикалды топтар өз үгіт-насихатын жасырын жиналыстар мен жабық ұйымдар арқылы жүргізсе, бүгінгі күні олардың негізгі алаңы – интернет кеңістігі. Әлеуметтік желілер, мессенджерлер және түрлі онлайн платформалар радикалды идеяларды жылдам әрі кең таратуға мүмкіндік беріп отыр.
Әсіресе жастар – экстремистік топтардың басты нысанасына айналған. Себебі жастар жаңа ақпаратқа ашық, әділдік пен шындықты іздеуге бейім келеді. Радикалды топтар дәл осы ерекшелікті пайдаланып, жастардың эмоциясына әсер ететін түрлі материалдар дайындайды. Қысқа видеолар, әсерлі суреттер, мемдер, музыка немесе мотивациялық сөздер арқылы олар өз идеологиясын тартымды етіп көрсетуге тырысады.
Кейде мұндай материалдар сырт көзге бейкүнә болып көрінуі мүмкін. Алайда олардың астарында қоғамды бөлшектеу, адамдарды бір-біріне қарсы қою немесе заңсыз әрекеттерге итермелеу секілді қауіпті мақсаттар жатады.
Сондықтан бүгінгі күні ақпараттық қауіпсіздік мәселесі ерекше маңызға ие болып отыр. Жастардың интернеттегі әр ақпаратты сүзгіден өткізіп, сыни тұрғыдан бағалай білуі – экстремизмнің алдын алудағы ең тиімді жолдардың бірі.
Бұл бағытта отбасының рөлі де өте маңызды. Ата-ананың бала тәрбиесіне көңіл бөлуі, олардың қызығушылықтарын бақылауы және ашық диалог жүргізуі жастарды теріс ықпалдан қорғауға көмектеседі. Сонымен қатар білім беру мекемелері мен қоғамдағы түрлі ұйымдардың да жауапкершілігі жоғары.
Қазақстанда экстремизм мен терроризмнің алдын алу бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіліп келеді. Ақпараттық-түсіндіру шаралары, арнайы бағдарламалар және интернет кеңістігіндегі қарсы насихат жұмыстары қоғамның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.
Дегенмен қазіргі ақпараттық дәуірде қауіп-қатер де жаңа формада пайда болып отырғандықтан, бұл мәселеге бейжай қарауға болмайды. Әсіресе жастардың діни сауаттылығын арттыру, олардың сыни ойлау қабілетін дамыту және дұрыс ақпарат көздерін насихаттау – қоғамның болашағы үшін маңызды міндеттердің бірі.
Қорытындылай айтқанда, діни экстремизм мен терроризм – тек қауіпсіздік мәселесі ғана емес, ол қоғамның рухани тұтастығына әсер ететін күрделі құбылыс. Сондықтан оған қарсы күрес тек заңмен емес, біліммен, мәдениетпен және қоғамдағы бірлік арқылы жүзеге асуы тиіс.
Өйткені саналы, білімді және жауапкершілігі жоғары жастар – кез келген экстремистік идеологияға қарсы тұра алатын ең мықты қорған.
Материал Шымкент қ. ТҚК
ақпараты негізінде дайындалды
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/antiterrosticheskiy-centr/press/news/details/1198820?lang=kk
Жауап қалдыру Жауапты болдырмау