Қазақстандықтардың жинақталған инвестициялық кірісі 2026 жылдың алғашқы үш айында 307 миллиард теңгеден асты.

 

Қазақстандықтардың жинақталған инвестициялық кірісі

2026 жылдың алғашқы үш айында 307 миллиард теңгеден асты.

Қазақстандықтардың инвестициялық кірісі Қазақстан Ұлттық Банкінің (ҚҰБ) зейнетақы активтерін басқаруы және жеке инвестициялық портфельді басқарушылар (ЖИБ) арқылы қалыптасады.

ҚҰБ-ның міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), міндетті кәсіби зейнетақы жарналары (МЗЖ) және ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) арқылы зейнетақы активтерін басқарудағы инвестициялық қызметінің нәтижесінде 2026 жылдың алғашқы үш айында жинақталған инвестициялық кіріс 271,4 миллиард теңгені құрады, ал 34,1 миллиард теңге жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарынан (МЗЖ) түсті.

Өз кезегінде, ЖИБ инвестициялық қызметінің нәтижелері бойынша 2026 жылғы жинақталған инвестициялық кіріс 2026 жылдың 1 сәуіріндегі жағдай бойынша 1,56 миллиард теңгені құрады.

Еске сала кетейік, сенімгерлер теңгерімді инвестициялық саясатты жүзеге асырады, валюталар, елдер, секторлар және эмитенттер бойынша әртүрлі қаржы құралдарына инвестиция салады. Инвестициялық табыс әртүрлі көздерден қалыптасады: бағалы қағаздар бойынша пайыздық табыс (депозиттер және басқа да мәмілелер), қаржы құралдарының нарықтық және валюталық қайта бағалауы, сыртқы басқарудағы активтер және т.б. Осылайша, инвестициялық табыстың мөлшері бірқатар факторларға байланысты: портфельдегі құралдардың нарықтық құнының динамикасы, валюта бағамының ауытқуы, инфляция, дивиденд төлемдері және басқа да жағдайлар. Табыс әртүрлі кезеңдер бойынша өсуі де, төмендеуі де мүмкін, бұл салымшылардың зейнетақы жинақтарының жалпы сомасына әсер етеді. ҚРҰБ басқаратын зейнетақы активтері бойынша инвестициялық табыстың осы жылдың басынан бері төмендеуінің негізгі себебі – теңгенің АҚШ долларына қатысты нығаюына байланысты шетел валютасындағы активтердің теріс айырбас бағамының қайта бағалауы – бір АҚШ доллары үшін 505,53 теңгеден 478,77 теңгеге дейін.

Қаржы нарығының құбылмалылығына қарамастан, орта және ұзақ мерзімді перспективада оң инвестициялық табыс және зейнетақы жинақтарынан нақты кірістілік қамтамасыз етілуде. 1998 жылы жинақтаушы зейнетақы жүйесі құрылғаннан бері жинақталған инвестициялық кіріс 2026 жылдың 1 сәуіріндегі жағдай бойынша 1184,74% құрады, ал бүкіл кезеңдегі инфляция 970,03% болды.

2026 жылдың 1 сәуіріндегі жағдай бойынша ҚРҰБ тапқан таза инвестициялық кіріс 2014 жылдың 1 сәуірінен бастап (зейнетақы активтерін ENPF-ке біріктіргеннен кейін) 10,54 триллион теңгені құрады. Төлемдерді ескере отырып, оның салымшылардың (алушылардың) жалпы зейнетақы жинақтарындағы үлесі 40,7% құрайды, бұл азаматтардың жинақтарының құрылымындағы инвестициялық қызметтің маңызды рөлін көрсетеді.

Зейнетақы активтерінің жеке қысқа мерзімдердегі кірістілігі оларды басқару тиімділігінің көрсеткіші емес екенін атап өту маңызды, себебі қысқа мерзімде жинақталған қаржы құралдарынан және басқа да операциялардан түскен кіріс сол кезеңдегі бағалы қағаздар құнының және валюта бағамдарының ауытқуларын әрқашан қамтымайды. Сондықтан, ұзақ мерзімді инвестициялық кірісті объективті талдауды ұзақ мерзімді перспективада жүргізу ұсынылады.

Естеріңізге сала кетейік, салымшылар өздерінің зейнетақы активтерінің бір бөлігін (міндетті зейнетақы жарналарынан алынған зейнетақы жинақтарының 50%-ға дейін және ерікті зейнетақы жарналарынан алынған зейнетақы жинақтарының 100%-ға дейін) реттеуші талаптарға сай келетін жеке инвестициялық портфельді басқарушыға (ЖИБ) аударуға құқылы.

Зейнетақы активтерін сақтауға және олардың ұзақ мерзімді оң кірістілігін қамтамасыз етуге бағытталған Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің консервативті басқаруымен салыстырғанда, ENPF инвестициялық декларациялары және реттеушінің талаптары ENPF үшін зейнетақы активтерінің кірістілігін арттыру үшін кеңірек инвестициялық мүмкіндіктерді көздейді (дегенмен, ENPF-тегі тәуекелдер де жоғары).

Зейнетақы активтерінің инвестициялық басқару және есепке алу жүйесі толығымен ашық: әрбір инвестор өзінің инвестициялық кірісін enpf.kz веб-сайтындағы жеке шотында немесе мобильді қосымшада көре алады.

ENPF зейнетақы активтерін инвестициялық басқару және ENPF зейнетақы активтері инвестицияланған қаржы құралдары туралы ақпарат ENPF ресми веб-сайтында (www.enpf.kz) «Статистика және аналитика/зейнетақы активтерін инвестициялық басқару» бөлімінде, сондай-ақ invest.enpf.kz порталында жарияланған.

nvest.enpf.kz

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/social-abay/press/news/details/1227129?lang=ru