Астана қаласы Балалардың құқықтарын қорғау басқармасының қызметі туралы

2026 жылғы 29 сәуірде сағат 15:00-де Астана қаласы Балалардың құқықтарын қорғау басқармасының басшысы Әділбаев Серік Тәукеұлының қатысуымен балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелеріне арналған брифинг өтті.

Брифинг барысында, елордада бүгінгі таңда 545 мыңнан астам бала тұратынын атап өтті. Жыл сайын балалар санының өсімі 20 мыңнан асады. Осыған байланысты Астана қаласының әкімдігі балалардың құқықтарын қорғау жүйесін жетілдіру және олардың қауіпсіз әрі қолайлы ортада өсіп дамуына жағдай жасау бағытында кешенді шараларды іске асыруда.

Балалардың құқықтарын қорғау басқармасы ағымдағы жылдың басынан бастап Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің тапсырмасы және Бала құқықтары жөніндегі уәкілдің бастамасы негізінде өз жұмысын бастады.

Басқарманың негізгі міндеті – балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау саласында мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіру, құқық бұзушылықтардың алдын алу және анықтау, сондай-ақ оларды қалпына келтіру бойынша шаралар қабылдау.

Басқарманың негізгі бағыттары:
– балалар мүддесіне бағытталған мемлекеттік саясатты іске асыру
– балалардың құқықтарының сақталуына мониторинг жүргізу
– қорғаншылық және қамқоршылық функцияларын жүзеге асыру
– профилактикалық жұмыстарды ұйымдастыру және көмек көрсету.

Ерекше назар тәуекел тобына жататын кәмелетке толмағандардың алты санатын сүйемелдеуге аударылады. Олардың қатарында психологтар мен әлеуметтік педагогтардың бақылауындағы балалар, өмірлік қиын жағдайға тап болған балалар, сондай-ақ ата-аналары өз міндеттерін орындамайтын отбасылардағы балалар бар.

Басқарма қызметкерлері ерекше мәртебеге ие. Бұл оларға білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғау, мәдениет және спорт ұйымдарына кедергісіз кіруге мүмкіндік береді. Олардың заңды қызметіне кедергі келтіру Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес жауапкершілікке әкеп соғады.

Басқарма білім беру ұйымдары, медициналық мекемелер, құқық қорғау органдары және әлеуметтік қызметтер арасында байланыстырушы буын ретінде жұмыс істейді. Бұл өз кезегінде қауіп-қатерлерді дер кезінде анықтауға және балалар құқықтарының бұзылуының алдын алуға мүмкіндік береді.

Балаларға қатысты зорлық-зомбылық немесе тиісті күтімнің болмауы анықталған жағдайда, құзыретті органдармен бірлесіп жедел шаралар қабылданады.

Ведомствоаралық өзара іс-қимыл аясында Кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссия жұмыс жүргізуде. 2025 жылы аудандық комиссиялар құрылып, бұл жұмыстың тиімділігін арттыруға мүмкіндік берді. 2026 жылдың бірінші тоқсанында 14 отырыс өткізіліп, 78 материал қаралды.

Сонымен қатар, өмірлік қиын жағдайдағы балаларды анықтау кезінде мемлекеттік және құқық қорғау органдарының әрекет ету алгоритмі бекітілді.

Психологиялық көмектің қолжетімділігін қамтамасыз ету мақсатында барлық ұйымдарда “111” байланыс орталығының QR кодтары енгізілген. Бұл балалар мен ата-аналарға дер кезінде көмек алуға мүмкіндік береді.

Аталған шаралар балалардың құқықтарын тиімді қорғау жүйесін қалыптастыруға және олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.