Білім және тәрбиелеу объектілерінің үй-жайларындағы ауа мониторингінің барысы туралы

Жабық үй-жайлардағы ауа балалардың денсаулығына, әсіресе олардың белсенді даму кезеңінде айтарлықтай әсер етеді. Ластанған ауа тыныс алу жолдарының тітіркенуін тудыруы, астма, бронхит, пневмония және басқа да тыныс алу жолдары инфекцияларының даму қаупін арттыруы мүмкін. Ауадағы зиянды заттар иммундық жүйені әлсіретіп, балаларды түрлі инфекцияларға бейім етеді. Ластанған ауа аллергияны асқындырып, жаңа түрлерінің пайда болуына түрткі болуы мүмкін. Бас ауруы, шаршау, зейін қою мәселелері, сондай-ақ көз, мұрын және тамақтың тітіркенуі үй-жайлардағы ауа сапасының нашарлығынан болуы мүмкін.

Үй-жайлардағы ауаның ластануының негізгі көздері:

Құрылыс материалдары мен жиһаздар: (формальдегид, ұшпа органикалық қосылыстар және басқа да зиянды заттардың бөлінуі);

Жылыту: (түтін газдары, иіс газы, жану өнімдері);

Көгеру мен саңырауқұлақтар: (ылғалды үй-жайларда дамып, аллергиялық реакциялар мен респираторлық мәселелерді тудырады);

Тұрмыстық химия мен тазалау құралдары: (ұшпа органикалық қосылыстар, аэрозольдер);

Желдетудің жеткіліксіздігі: (ластаушы заттардың жиналуын ушықтырады).

Үй-жайлардағы ауа сапасын жақсарту шаралары:

Желдету: (таза ауаның жеткілікті түсуін және ластанған ауаның шығарылуын қамтамасыз ету);

Ауа тазартқыштар: (шаңды, аллергендерді және басқа да бөлшектерді жою үшін HEPA-сүзгілері бар ауа тазартқыштарды қолдану);

Ылғалдылықты бақылау: (көгеру мен саңырауқұлақтардың пайда болуына жол бермеу);

Құрылыс материалдары мен жиһаздарды таңдау: (зиянды заттардың бөліну деңгейі төмен экологиялық таза материалдарға басымдық беру);

Тұрақты тазалау: (шаңды, кірді және ластанудың басқа да көздерін жою);

Тұрмыстық химияны шектеу: (тазалау және жууға арналған экологиялық таза құралдарды таңдау).

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің 2021 жылғы 21 мамырдағы №73 «Білім беру және тәрбиелеу объектілерінің үй-жайларындағы ауаға мониторинг жүргізу алгоритмін бекіту туралы» бұйрығына сәйкес, мониторингтеуге жататын объектілер тізіміне Жамбыл облысының 23 мектебі енгізілді.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің Жамбыл облысы бойынша Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының м.а., Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің Жамбыл облысы бойынша Ұлттық сараптама орталығы филиалының директоры, Жамбыл облысы әкімдігінің Білім басқармасының басшысы және Жамбыл облысы әкімдігінің Денсаулық сақтау басқармасы басшысының м.а. 2023 жылғы 19 мамырдағы №147/138-п/282-ө/215-ө бірлескен «Балаларға арналған үй-жайлардың қоршаған ортасының жай-күйіне мониторинг жүргізу туралы» бұйрығы бекітілді.

2025 жылы ауа мониторингі бойынша 11324 зерттеу жүргізілді, оның ішінде: микроклимат (температура және салыстырмалы ылғалдылық) – 1292, формальдегидке – 324, бензолға – 90, басқа да ұшпа органикалық қосылыстарға – 270 (фенол – 90, толуол – 90, ксилол – 90), CO – 2076, қорғасын – 126, шаң – 2076, NO2 – 2076, SO2 – 2076, O3 – 90, NO – 288, NH3 – 126, сынап – 414. Ауытқулар анықталған жоқ.

2026 жылы мониторинг жүргізу 2-ші жартыжылдыққа жоспарланған.

Балалардың ластанған ауаның теріс әсеріне өте сезімтал екенін есте сақтау маңызды, сондықтан олардың ортасында салауатты және қауіпсіз жағдай жасау үшін шаралар қабылдау қажет.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/departament-kkbtu-zhambyl/press/news/details/1254548?lang=ru