Көптеген адамдар ауыр металдар тек металлургия кәсіпорындарының жұмысшыларына қауіп төндіреді деп санайды. Шындығында, олармен байланыс көрінгеннен әлдеқайда жиі болуы мүмкін. Ластанған ауа, өндірістік шаң, су, топырақ, кейбір тамақ өнімдері және зиянды өндірістік факторлар олардың ағзаға ену көзі бола алады.
Ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар шоғырланған Қарағанды облысы үшін ауыр металдардың әсерінің алдын алу мәселесі ерекше өзекті болып қала береді. Тәуекел тек металлургия, тау-кен, машина жасау және химия өнеркәсібінің қызметкерлері үшін ғана емес, сонымен қатар өнеркәсіптік аймақтар мен ірі көлік магистральдары маңында тұратын халық үшін де бар.
Жүйке жүйесі үшін ең қауіптісі – қорғасын, сынап, кадмий, мышьяк және марганец. Бұл заттар денеде біртіндеп жинала алады, ал адам олардың әсерін ұзақ уақыт білмеуі мүмкін. Олардың ерекшелігі, тұрақты қабылдау кезінде тіпті аз дозалар уақыт өте келе жүйке жүйесінің функцияларының бұзылуына әкелуі мүмкін.
Алғашқы белгілер жиі байқалмайды. Тұрақты шаршау, бас ауруы, ашуланшақтық, есте сақтау мен зейіннің нашарлауы, ұйқының бұзылуы пайда болады. Көптеген адамдар бұл белгілерді шамадан тыс жұмыс немесе стресспен байланыстырады, бірақ кейбір жағдайларда олар улы заттардың ұзақ уақыт әсер етуінің салдары болуы мүмкін. Неғұрлым айқын әсер етсе, қолдың дірілдеуі, аяқ-қолдың ұйып қалуы, қозғалыс үйлестіруінің бұзылуы және сезімталдықтың төмендеуі мүмкін.
Балалар әсіресе ауыр металдардың әсеріне сезімтал. Олардың жүйке жүйесі белсенді даму сатысында, сондықтан қорғасынның аздаған созылмалы қабылдауы да интеллектке, есте сақтау қабілетіне, зейініне және оқу қабілетіне теріс әсер етуі мүмкін. Жүкті әйелдер, қарт адамдар және зиянды өндіріс жұмысшылары да назар аударуды қажет етеді.
Жоғары тәуекел тобында кімдер бар?
Әсер етудің ең жоғары қаупі жұмысшыларда бар: металлургия кәсіпорындары, тау-кен өнеркәсібі, машина жасау өндірістері, металл өңдеу кәсіпорындары, дәнекерлеу өндірісі, химия өнеркәсібі, аккумулятор және кабель өнімдерін өндіру кәсіпорындары. Алайда, алдын-алу шараларын сақтау әр адамға қажет.
Тәуекелді қалай азайтуға болады?
Денеге ауыр металдардың түсуін азайту үшін келесілер ұсынылады:
– жеке гигиена ережелерін, әсіресе өндірісте жұмыс істегеннен кейін сақтау;
– зиянды химиялық заттармен жұмыс жасау кезінде жеке қорғаныс құралдарын пайдалану;
– үйге киім мен аяқ киіммен бірге өндірістік шаң әкелмеу;
– үй-жайларды үнемі ылғалды тазалауды жүргізу;
– қауіпсіз ауыз суды пайдалану;
– көкөністерді, жемістер мен шөптерді мұқият жуу;
– темекі шегуден бас тарту;
– кальций, темір, мырыш, селен және дәрумендердің жеткілікті мөлшері бар дұрыс тамақтануды ұстану қажет.
Кәсіпорын қызметкерлері міндетті алдын ала және мерзімді медициналық тексерулерден уақтылы өтуі, еңбекті қорғау талаптарын сақтауы және жеке қорғаныс құралдарын пайдалануы қажет. Бұл денсаулық жағдайындағы ерте өзгерістерді анықтауға және кәсіби аурулардың дамуын болдырмауға мүмкіндік беретін алдын-алу.
Қарағанды облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті еске салады: өз денсаулығына қамқорлық еңбек жағдайларына, қоршаған ортаның сапасына және қарапайым алдын алу шараларын сақтауға мұқият қараудан басталады. Уақтылы алдын алу жүйке жүйесі ауруларының даму қаупін едәуір төмендетуге және өмірдің жоғары сапасын сақтауға мүмкіндік береді.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/departament-kkbtu-karaganda/press/news/details/1271930?lang=ru
Жауап қалдыру Жауапты болдырмау