Жаз мезгілінде және жұмыс көлемі маусымдық түрде артқан кезде жұмыс берушілер қызметкерлерді бірнеше аптаға немесе айға ғана жұмысқа жиі тартады. Құрылыс, ауыл шаруашылығы, абаттандыру, сауда және басқа да салаларда уақытша жұмысқа орналасу кең таралған.
Алайда жұмыстың қысқа мерзімді болуы еңбек қатынастарын ресімдемеуге себеп емес.
🔹 Еңбек шарты міндетті түрде жасалуы керек.
Егер адам еңбек функциясын орындаса, жұмыс беруші белгілеген жұмыс тәртібін сақтаса және жалақы алса, еңбек қатынастары ресми түрде ресімделуге тиіс.
Қызметкер еңбек шарты жасалғаннан кейін ғана жұмысқа жіберілуі керек. Ол еңбек шартының талаптарымен алдын ала танысып, шарттың өзіне тиесілі данасын алуға тиіс.
🔹 Маусымдық жұмыс ≠ уақытша жұмыс.
Маусымдық жұмыс — климаттық немесе өзге де табиғи жағдайларға байланысты белгілі бір кезеңде ғана орындалатын, бірақ бір жылдан аспайтын жұмыс.
Уақытша жұмыс белгілі бір жұмысты орындау кезеңіне немесе жұмыста уақытша болмаған қызметкерді алмастыру үшін, мысалы, мерзімді еңбек шарты негізінде рәсімделуі мүмкін.
🔹 Жұмыс беруші еңбек шарты жасалып, еңбек қатынастары тиісті түрде ресімделмей тұрып қызметкерді жұмысқа жіберуге құқылы емес.
Адамды еңбек қатынастарын ресімдемей жұмысқа жіберу қызметкер үшін де, жұмыс беруші үшін де тәуекел тудырады.
Ресми ресімдеу болмаған жағдайда қызметкерге жұмыс істеген кезеңін (еңбек өтілін), жалақы мөлшерін, жұмыс уақытының ұзақтығын және еңбек жағдайларының басқа да талаптарын дәлелдеу қиынға соғады.
🔹 Жалақы уақытында төленуі тиіс.
Жұмыстың маусымдық немесе уақытша сипаты адамның жалақыны уақытылы және толық алу құқығынан айырмайды.
Жалақы айына кемінде бір рет және келесі айдың бірінші онкүндігінен кешіктірілмей төленеді.
Еңбек шарты тоқтатылған кезде қызметкерге тиесілі барлық төлемдер үш жұмыс күнінен кешіктірілмей төленуге тиіс.
🔹 Жұмыс уақыты мен үстеме жұмыс та есепке алынады.
Маусымдық қызметкерлерге жұмыс уақытының жалпы нормалары қолданылады.
Қалыпты жұмыс уақыты аптасына 40 сағаттан аспауға тиіс.
Үстеме жұмыс — белгіленген жұмыс уақытының ұзақтығынан тыс орындалатын жұмыс. Ол еңбек заңнамасының талаптарына сәйкес жүргізілуі керек. Бұл ретте жұмыс беруші заңда белгіленген үстеме жұмыстың ұзақтығына қатысты шектеулерді сақтауға және нақты жұмыс істеген сағаттардың есебін жүргізуге міндетті.
Түнгі уақытта, демалыс және мереке күндері жұмыс істеу белгіленген тәртіпке сәйкес есепке алынып, өтелуге тиіс.
🔹 Еңбекті қорғау талаптары барлығына бірдей қолданылады.
Жұмыстың қысқа мерзімді болуы жұмыс берушіге нұсқама жүргізбеуге немесе қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етпеуге құқық бермейді.
Жұмыс беруші қауіпсіз еңбек жағдайларын, қажетті оқыту мен нұсқама өткізуді, ал заңда көзделген жағдайларда арнайы киім мен жеке қорғаныш құралдарын қамтамасыз етуге міндетті.
Сонымен қатар қызметкер еңбек міндеттерін орындау кезінде жазатайым оқиғалардан сақтандырылуы тиіс.
Жұмысқа кіріспес бұрын нені тексеру керек?
✅ еңбек шарты жасалды ма;
✅ оның қолданылу мерзімі көрсетілді ме;
✅ жалақының мөлшері мен төлеу тәртібі белгіленді ме;
✅ жұмыс кестесі мен демалыс уақыты көрсетілді ме;
✅ еңбек жағдайлары мен ықтимал өндірістік тәуекелдер белгіленді ме;
✅ қажетті нұсқама жүргізілді ме;
✅ қажет болған жағдайда жеке қорғаныш құралдары берілді ме.
📌 Маңызды: уақытша немесе маусымдық еңбек шарты бойынша жұмыс істеу тұрақты жұмыстағыдай еңбек кепілдіктерін береді!
Тіпті сіз бірнеше аптаға немесе бірнеше айға ғана жұмысқа орналассаңыз да, еңбек құқықтарыңыз қорғалуға тиіс.
Өз құқықтарыңызды біліңіз және еңбек қатынастарын жұмысқа кіріспей тұрып ресми түрде рәсімдеңіз!
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-lab/press/news/details/1275618?lang=ru
Жауап қалдыру Жауапты болдырмау