Ұлттық энергия үнемдеу орталығының деректеріне сәйкес, әлеуметтік нысандардың (мектептер, ауруханалар, балабақшалар және т.б.) шамамен 30%-ы жылуды орталықтандырылған жылу электр орталықтарынан (ЖЭО) алады, ал мұндай нысандардың 70%-ы автономды қазандықтар арқылы дербес жылытылады.
Орталықтандырылған жылу жүйесі негізінен Астана, Алматы және Шымкент мегаполистерінде қолданылады. Сонымен қатар орталықтандырылған жылумен қамтылған ғимараттардың ең төмен үлесі Түркістан және Алматы облыстарында байқалады.
Автономды секторда отын түрін таңдау көбінесе оның өңірдегі қолжетімділігіне және климаттық жағдайларға байланысты.
Мәселен, 44,3% үлеспен көмір дәстүрлі түрде солтүстік және орталық облыстарда кеңінен қолданылады. 36,4% деңгейіндегі газ батыс және оңтүстік өңірлерде басым. Дизельді және электрлік жылыту жүйелері барлық өңірлерде кездеседі, олардың үлесі салыстырмалы түрде төмен – тиісінше 9,4% және 8,6%.
Салалық бөліністе автономды жылытумен қамтылған нысандардың ең көп үлесі білім беру саласына тиесілі – 7 065 нысанның 5 032-сі.
Денсаулық сақтау саласындағы жағдай өзгеше: ауруханалар мен емханалардың басым бөлігі орталықтандырылған жылу желілеріне қосылған немесе газдандырылған.
ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕДЕ ҚАНДАЙ ШЕШІМДЕР МЕН ТЕХНОЛОГИЯЛАРҒА БАСЫМДЫҚ БЕРІЛЕДІ?
Жылу сорғылары: Халықаралық энергетикалық агенттіктің (IEA) деректеріне сәйкес, олар тұтынылатын электр энергиясының әрбір 1 кВт-ына 3–5 есе көп жылу өндіре алады.
Басқаша айтқанда, қарапайым электр жылытқышы тұтынатын электр энергиясының мөлшеріне шамалас жылу өндіреді. Ал жылу сорғысы электр энергиясын дәл сондай көлемде тұтынған кезде бес есеге дейін көп жылу бере алады.
Биомасса және жаңартылатын энергия көздері негізіндегі орталықтандырылған жылумен жабдықтау: биомасса (ағаш жаңқасы, пеллет, сабан) қазандықтарына қосылған жергілікті жылу желілері құрылады. Олар бірден бірнеше ғимаратты — мектептерді, ауруханаларды, әкімшілік нысандарды жылумен қамтамасыз етеді. Мұндай жобалар Бельгия, Польша және Испанияда сәтті жүзеге асырылған.
Екінші реттік жылуды жарату: Еуропалық Одақта өнеркәсіп орындарынан, дата-орталықтардан және метро жүйелерінен бөлінетін «артық» жылуды әлеуметтік нысандарды жылытуға арналған құнды ресурсқа айналдыратын жобалар белсенді дамып келеді. Бұл энергияны бірнеше есе үнемдеуге мүмкіндік береді.
ҚАЗАҚСТАН ҮШІН ОҢТАЙЛЫ ТАҢДАУ
Әлемдік тәжірибені Қазақстан жағдайына бейімдей отырып, сарапшылар ең перспективалы екі технологияны атап көрсетеді.
Біріншісі – ұзақ уақыт жанатын көмір қазандықтары. Олар тұрақты әрі сенімді жылумен қамтамасыз етеді, бұл әсіресе қысы қатты өңірлер үшін маңызды.
Көмірді бір рет тиеу 12 сағаттан 5 тәулікке дейін жеткілікті болуы мүмкін. Отынды біртіндеп әрі бақылаулы жағудың арқасында мұндай қазандықтар температураның күрт өзгеруін және отынды жиі тиеу қажеттілігін болдырмай, ұзақ уақыт бойы қолайлы температураны сақтайды. Ең жоғары тиімділікке қол жеткізу үшін сапалы отын, дұрыс пайдалану және тұрақты техникалық қызмет көрсету маңызды.
Екіншісі – конденсациялық газ қазандықтары. Газдандырылған өңірлер үшін бұл ең тиімді әрі практикалық шешімдердің бірі. Мұндай жүйелердің ПӘК-і 90–98%-ға дейін жетеді, бұл энергия ресурстарын барынша тиімді пайдалануға, қыс мезгілінде тұрақты температуралық режимді қамтамасыз етуге және техникалық қызмет көрсету шығындарын айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік береді.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mps/press/news/details/1276760?lang=ru
Жауап қалдыру Жауапты болдырмау