Мүгедектікті белгілеу және қайта куәландыру тәртібі

Медициналық-әлеуметтік сараптама (МӘС) мүгедектікті белгілеу, еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін анықтау және қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындау мақсатында жүргізіледі. Қазақстанда МӘС жүргізу тәртібі Әлеуметтік кодекс және тиісті қағидалармен реттеледі.

МӘС-тен өту үшін пациент алдымен медициналық ұйымға жүгінеді. Қажетті тексеру мен емдеуден кейін дәрігерлік-консультациялық комиссия МӘС-ке жіберу туралы шешім қабылдайды. Сараптама белгіленген жағдайларда күндізгі форматта, сондай-ақ сырттай және проактивті түрде жүргізілуі мүмкін.

МӘС барысында тек аурудың болуы ғана емес, ағза функцияларының бұзылу дәрежесі, өмір сүру әрекетінің шектелуі және адамның еңбек қызметіне қабілеті бағаланады. Кешенді бағалау нәтижесінде I, II немесе III топтағы мүгедектік белгіленуі мүмкін. Егер ағза функцияларында өмір сүру әрекетін шектейтін тұрақты бұзылыстар болмаса, мүгедектік және еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесі белгіленбейді.

Қайта куәландыру мүгедектік немесе еңбекке қабілеттіліктен айырылу мерзімі аяқталғаннан кейін жүргізіледі. Денсаулық жағдайы өзгерген жағдайда немесе мүгедектік себебін өзгерту қажеттілігі туындаса, мерзімінен бұрын қайта куәландыруға болады. Кейбір жағдайларда мүгедектік пен еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесі қайта куәландыру мерзімінсіз белгіленеді.

Жалпы еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесі пайызбен 30-дан 100 пайызға дейін белгіленеді:

30–59% — еңбекке қабілеттіліктің орташа шектелуі (III топ);

60–79% — еңбекке қабілеттіліктің айқын шектелуі (II топ);

80–100% — еңбекке қабілеттіліктің қатты шектелуі немесе толық жоғалуы (I топ).

Кәсіби еңбекке қабілеттілікті анықтау кезінде денсаулыққа келтірілген зиянның салдары, ағза функцияларының бұзылу дәрежесі және адамның өз кәсібі немесе басқа мамандық бойынша жұмыс істеу мүмкіндігі ескеріледі.

Осылайша, мүгедектікті және еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін белгілеу — адамның денсаулық жағдайын, өмір сүру әрекетінің шектелуін және еңбек ету мүмкіндігін объективті бағалауға, сондай-ақ қажетті әлеуметтік және оңалту қолдау шараларын айқындауға бағытталған кешенді рәсім.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek-shymkent/press/news/details/1281245?lang=kk