Кісі өлтіруші кумирге айналғанда: Интернет терроризмді қалай романтикаға айналдырады және қауіпті еліктеу мәдениетін қалай жасайды

Сондықтан радикалды мазмұнды тарату үлкен қауіп төндіреді. Оның бір түрі – терроризмді романтикаландыру – ауыр қылмыс жасаған адамды қылмыскер емес, өзіндік «батыр» немесе масаттану объектісі ретінде көрсету. 

Қауіп мынада: зорлық-зомбылық тікелей көрсетілмеуі мүмкін. Террористер туралы фотосуреттер, бейнероликтер, мемдер, дәйексөздер мен жарияланымдар кейде қажетті мәнмәтінсіз таратылады. Нәтижесінде басты назар қылмыстың құрбандары мен салдарынан қылмыскердің жеке басына ауысады.

Романтикалық қарым-қатынас зорлық-зомбылыққа тікелей шақырудан сирек басталады. Алдымен адамға қылмыскердің өмірбаяны, оның көзқарастары немесе «өзгеше тағдыры» туралы материалдар ұсынылуы мүмкін. Содан кейін оның әрекеттері ақтала бастайды, жеке проблемалармен түсіндіріледі немесе қоғамға қарсы наразылық ретінде ұсынылады. 

Бұл қоғамда өз орнын іздеп, мойындатуға ұмтылатын жасөспірімдер мен жас адамдар үшін ерекше қауіп төндіреді. Радикалды қауымдастықтар адамға белгілі бір топқа тиесілілік пен өзіндік маңыздылық сезімін сезіндіре отырып, осы қажеттіліктерді пайдалана алады.

Әлеуметтік желілердің алгоритмдерің де өз рөлі бар. Бір тақырып бойынша контентті қарап отырып, пайдаланушы ұқсас жарияланымдардың ұсыныстарын алады. Бірте-бірте ол радикалды көзқарастар жиі қайталанатын және үйреншікті нәрсе ретінде қабылдана бастайтын ақпараттық кеңістікке түсуі мүмкін.

«Терроризмді романтикаландырудың қауіпті жері оның нақты қылмыс пен виртуалды бейне арасындағы шекараны өшіруінде. Әсерлі сурет немесе арандатушы бейнежазба артындағы басты нәрсе адам өмірі, туыстарының қайғысы және зорлық-зомбылықтың нақты салдары күңгірттенуінде», – дейді мамандар.

Экстремизм профилактикасы тек мемлекеттік органдардың жұмысынан ғана емес, сонымен қатар адамның ақпаратты сыни тұрғыдан қабылдау қабілетінен де басталады. Дереккөздерді тексеру, фактілерді салыстыру және жарияланымның не үшін жасалғанын түсіну маңызды. 

Зорлық-зомбылықты ақтайтын, қылмыскерлерге жақсы қасиеттерді иелендіретін немесе радикалды топтың тартымды бейнесін жасайтын материалдарға ерекше назар аудару керек. Қауіпті идеология мемдер, ойын-сауық роликтері немесе эмоционалды әңгімелер ретінде жасырылуы мүмкін.

Алматыда діни экстремизм мен терроризм профилактикасы бойынша ақпараттық-түсіндіру іс-шаралары үнемі өткізіліп тұрады. Мамандар азаматтарға деструктивті идеологияның белгілері, радикалдық қауымдастықтарға тартылу тәсілдері және интернет кеңістігінде қауіпсіз мінез-құлық ережелері туралы айтып береді.

Мұндай алдын алу жұмысы ықпалдарға төзімділікті қалыптастыруға және қауіпті контентті дер кезінде тануға көмектеседі.

Терроризм тек тікелей зиян келтіруге ғана бағытталмаған. Оның маңызды мақсаты – қорқыныш туғызу және қоғамның назарын аудару. Сондықтан қылмыскердің тартымды бейнесін тудыратын материалдардың кең таралуы терроризм үгітінің ақпараттық әсерін күшейтуі мүмкін. 

Есте ұстаған жөн: Интернетте әйгілі болу қылмыскерді батыр етпейді. Әрбір террористік қылмыстың артында қаза тапқандар және зардап шеккендер, отбасылар мен ойран болған тағдырлар тұрады.

Зорлық-зомбылықты романтикаландыруға білім беру, сыни ойлай алу және цифрлық кеңістікке жауапкершілікпен қарау арқылы қарсы тұра алуға болады. Адам манипуляцияны тануды неғұрлым ерте үйренсе, соғұрлым радикалды идеология қылмысты ерлік, ал кісі өлтірушіні еліктеу үлгісі ретінде көрсету мүмкіндігін азайтады.