Зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру саласындағы мемлекеттік қызметтерді цифрландыру

Мемлекеттік басқарудың цифрлық трансформациясы қазіргі Қазақстанды дамытудың негізгі бағыттарының бірі болып табылады.

Цифрландыру зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру саласында ерекше маңызға ие, өйткені дәл осы жерде мемлекеттік қызметтер халықтың өмір сүру сапасын қамтамасыз етумен, отбасыларды, мүгедек адамдарды, зейнеткерлерді, жұмыссыздарды және азаматтардың басқа да әлеуметтік осал санаттарын қолдаумен тікелей байланысты.

Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі (бұдан әрі-ЕХӘҚМ) мемлекеттік қызметтерді электрондық және проактивті форматқа дәйекті түрде аударады.

 Бұл процестің негізгі мақсаты қағаз құжат айналымын және өтініштерді өңдеу уақытын қысқарту ғана емес, сонымен қатар мемлекеттік қолдау алушы тарапынан ең аз іс-қимылмен, барынша атаулы және уақтылы ұсынылатын, мемлекет пен азамат арасындағы өзара іс-қимылдың жаңа моделін қалыптастыру болып табылады.

Бұл трансформацияның маңызды элементі мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі мәліметтер негізінде азаматтардың әлеуметтік қолдау шараларына деген ықтимал қажеттілігін анықтауға мүмкіндік беретін отбасының цифрлық картасы болды. Жүйе 6,2 млн-нан астам отбасына кіретін 20 млн-ға жуық азамат туралы мәліметтерді біріктіреді және 30-ға жуық мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерімен интеграцияланған.

Зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыруды цифрландыру мемлекеттік қызмет көрсету үдерістерін кешенді түрлендіруді білдіреді. Ол төлемдерді тағайындауды автоматтандыруды, мемлекеттік органдардың электрондық өзара іс-қимылын, Ақпараттық жүйелерді интеграциялауды, азаматтардың цифрлық бейіндерін пайдалануды және өтініш берушіден мемлекеттік қолдаудың жекелеген түрлерін проактивті ұсынуға көшуді қамтиды.

Мемлекеттік қызметтер электрондық үкімет порталы, мобильді қосымшалар, проактивті сервистер, сондай-ақ мамандандырылған цифрлық платформалар арқылы көрсетіледі. Қызметтерді электрондық форматқа ауыстыру оларды көрсету мерзімдерін қысқартуға және делдалдық рәсімдер санын азайтуға мүмкіндік береді.

Сандық технологиялар әртүрлі жәрдемақылар мен әлеуметтік төлемдерді тағайындау кезінде қолданылады. Проактивті тәсіл қолданылатын бағыттардың қатарында баланың тууына және оған күтім жасауға байланысты төлемдер, асыраушысынан айырылу бойынша төлемдер, мүгедектігі бойынша жәрдемақылар, көп балалы отбасыларға төлемдер бар.

Әлеуметтік-еңбек саласын цифрландырудың негізгі міндеті әкімшілік рәсімдерді оңайлату, азаматтардың әлеуметтік көмек пен қолдау алуының барынша ашықтығы мен қолжетімділігін қамтамасыз ету.

Қағаз құжаттарын алып тастау және мәліметтерді электрондық форматта алмасу үшін ЕХӘҚМ ақпараттық жүйелері мемлекеттік органдармен және түрлі ұйымдармен интеграцияланған.

Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің СҚО бойынша департаменті мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне сәйкес қызметтердің 17 түрін, оның ішінде РБ-тен зейнетақы және әлеуметтік төлемдерді тағайындау жөніндегі 16 қызметті, сондай-ақ мүгедектікті және/немесе еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесін белгілеу жөніндегі 1 қызметті ұсынады .

17 қызметтің 14-і электрондық форматта қол жетімді.

  Мемлекеттік қызметтердің 11 немесе 65%-ы проактивті форматта көрсетіледі.

Мысалы, «EGOV mobile» мобильді қосымшасы арқылы ,сондай-ақ екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшалары (Kaspi.kz және Halyk) арқылы «электрондық үкімет» порталы арқылы, проактивті форматта бала тууға арналған жәрдемақы, бір жарым жасқа дейінгі бала күтімі жөніндегі жәрдемақы, көп балалы отбасыларға берілетін жәрдемақыны тағайындау жөніндегі қызметтерді ресімдеуге болады.

Зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыруды цифрландыру мемлекет пен азаматтарға бірқатар маңызды артықшылықтар береді.

Біріншіден, мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігі артып келеді. Азамат әрдайым мемлекеттік органға жеке өзі баруы немесе мемлекеттік деректер базасында бар құжаттарды ұсынуы талап етілмейді.

Екіншіден, уақыт шығындары азаяды. Деректерді автоматтандырылған түрде өңдеу төлемдер мен жәрдемақыларды тағайындаудың жекелеген рәсімдерін жеделдетуге мүмкіндік береді.

Үшіншіден, әлеуметтік қолдаудың атаулылығы артып келеді. Деректерді талдау көмекке мұқтаж азаматтар мен отбасыларды анықтауға және нақты әлеуметтік-экономикалық жағдайды ескеруге мүмкіндік береді.

Төртіншіден, ведомствоаралық өзара іс-қимылдың тиімділігі артып келеді. Ақпараттық жүйелерді интеграциялау әр түрлі мемлекеттік органдардың деректерін азаматтың сол құжаттарды бірнеше рет ұсынуын қажет етпей пайдалануға мүмкіндік береді.

Бесіншіден, бюджет қаражатын неғұрлым ұтымды пайдалану үшін жағдайлар жасалады. Аналитикалық құралдар мемлекетке халықтың әлеуметтік осалдығының құрылымын жақсы түсінуге және қолдау шараларын жоспарлауға мүмкіндік береді.

Зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру саласындағы мемлекеттік қызметтерді цифрландыру мемлекеттік басқаруды жаңғыртудың маңызды бағыттарының бірі болып табылады.

 Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі электрондық мемлекеттік қызметтерді, отбасының цифрлық картасын, әлеуметтік қызметтер порталын, ақпараттық жүйелердің ведомствоаралық интеграциясын және мемлекеттік қолдаудың жекелеген түрлерін проактивті түрде ұсынуды қамтитын цифрлық экожүйені дәйекті түрде қалыптастырады.

Негізгі өзгеріс негізінен өтініш беру қағидатынан мемлекет пен азаматтың өзара іс-қимылының проактивті моделіне көшу болып табылады. Цифрлық технологиялар мемлекетке халықтың әлеуметтік қолдауға әлеуетті қажеттілігін айқындау үшін қолда бар деректерді пайдалануға, азаматтарды хабардар етуге және төлем алудың жекелеген рәсімдерін автоматтандыруға мүмкіндік береді.

 

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek-sko/press/news/details/1299143?lang=ru