Тыныс алу жолдарының аллергиялық ауруларының алдын алу

Қазіргі таңда тыныс алу жүйесінің аллергиялық аурулары созылмалы инфекциялық емес аурулардың ішінде жетекші орындардың бірін алады. Әсіресе бұл мәселе атмосфералық ауаның сапасы санитариялық-гигиеналық талаптарға жиі сәйкес келмейтін ірі қалалар мен өндірістік аймақтардың тұрғындары үшін өзекті болып отыр. Ауадағы зиянды заттардың тұрақты әсері тыныс алу жолдарының шырышты қабатына кері ықпал етіп, халық арасында аллергиялық аурулардың көбеюіне себеп болады.

Аллергиялық патологиялардың ең жиі кездесетін түрлерінің бірі – аллергиялық ринит. Бұл ауру ағзаның әртүрлі аллергендерге жоғары сезімталдығы салдарынан дамып, мұрын қуысының шырышты қабығының қабынуымен сипатталады. Аурудың негізгі белгілеріне мұрынмен тыныс алудың қиындауы, жиі түшкіру, мұрынның қышуы, мөлдір бөлінділердің бөлінуі, көзден жас ағу және тұрақты жайсыздық сезімі жатады. Кейбір науқастарда бас ауруы, ұйқының бұзылуы, еңбекке қабілеттіліктің төмендеуі және тез шаршағыштық байқалады.

Өнеркәсіптік шығарындылар, автокөлік түтіндері, ұсақ дисперсті шаң мен жану өнімдері атмосфералық ауаны ластап, тыныс алу жолдарын тітіркендіреді әрі ағзаның табиғи қорғаныс қабілетін әлсіретеді. Мұндай жағдайда шырышты қабық аллергендердің әсеріне аса сезімтал болып, созылмалы қабыну үдерісінің даму қаупін арттырады.

Ең көп таралған аллергендерге тұрмыстық шаң, өсімдік тозаңы, жануарлардың жүні, зең саңырауқұлақтары мен темекі түтіні жатады. Сонымен қатар тұқым қуалаушылықтың да маңызы зор. Егер ата-анасында аллергиялық аурулар болса, балаларда мұндай дерттердің даму қаупі бірнеше есе жоғары болады.

Балалар мен жасөспірімдер арасында аллергиялық ринит жағдайларының көбеюі ерекше алаңдаушылық туғызады. Балалар ағзасы қоршаған ортаның қолайсыз факторларына өте сезімтал келеді, ал мұрынмен тыныс алудың ұзақ уақыт бұзылуы баланың жалпы жағдайына, зейініне, ұйқысына және оқу үлгеріміне кері әсерін тигізеді.

Тыныс алу жолдарының аллергиялық ауруларының алдын алу аса маңызды. Ең алдымен аллергендермен және қоршаған ортадағы зиянды заттармен байланысты барынша азайту қажет. Ол үшін үй-жайларда ылғалды тазалау жұмыстарын тұрақты жүргізіп, бөлмелерді жиі желдетіп, ауа ылғалдылығын қалыпты деңгейде ұстап, шаңның жиналуына жол бермеу керек. Әсіресе атмосфералық ауасы қатты ластанған аймақтарда ауа тазартқыш құрылғыларын қолдану тиімді профилактикалық шаралардың бірі болып табылады.

Сонымен қатар салауатты өмір салтын сақтау да маңызды рөл атқарады. Дұрыс тамақтану, жеткілікті дене белсенділігі, ұйқы режимін сақтау және зиянды әдеттерден бас тарту иммундық жүйені нығайтып, ағзаның сыртқы ортаның қолайсыз әсерлеріне төзімділігін арттырады. Темекі түтіні тыныс алу жолдарын қатты тітіркендіретіндіктен, белсенді және енжар темекі шегуден сақтану қажет.

Өсімдіктер гүлдейтін кезеңде және қолайсыз ауа райы жағдайларында, әсіресе автожолдар мен өндірістік нысандарға жақын жерлерде ұзақ уақыт жүруді шектеу ұсынылады. Сырттан келгеннен кейін мұрын қуысын шайып, бет-қолды жуу арқылы шаң мен аллергендердің қалдықтарын кетіру қажет.

Аллергиялық риниттің алғашқы белгілері байқалған жағдайда өз бетінше ем қабылдауға болмайды. Дәрігерге дер кезінде қаралу аурудың себебін анықтауға, тиімді ем тағайындауға және бронх демікпесі мен тыныс алу жүйесінің созылмалы аурулары сияқты асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді.

Қолайсыз экологиялық жағдайда тыныс алу жолдарының аллергиялық ауруларының алдын алу – халық денсаулығын сақтаудың маңызды бағыттарының бірі. Өз денсаулығына жауапкершілікпен қарау, профилактикалық шараларды сақтау және салауатты әдеттерді қалыптастыру аллергиялық аурулардың даму қаупін азайтып, өмір сапасын жақсартуға ықпал етеді.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/departament-kkbtu-karaganda/press/news/details/1219588?lang=kk