Тамақтан улану – микробтардың белгілі бір түрлерімен жаппай ластанған немесе организмге улы әсер ететін микробтық немесе микробтық емес сипаттағы заттардан тұратын тағамды жеу нәтижесінде пайда болатын жедел (жиі созылмалы) жұқпалы емес ауру.
Тамақтан улану біз үшін ауыр нәрсе ретінде қабылданбаған, әдеттегі жағдайға айналды. Уланудың ең көп тараған түрі – тағамнан улану. Олар зиянды микроорганизмдер немесе осы организмдердің тіршілік әрекетінен улы заттар бар тамақ өнімдерінен туындайды. Мұндай зиянкестер тағамда ластанудан (балықтан немесе жануарлардан) немесе дайындау немесе сақтау кезінде пайда болады. Олар тамаққа, ыдыс-аяққа қоныстанады, содан кейін біздің денемізге еніп, интоксикация тудырады. Тамақтанғаннан кейін әл-ауқаттың күрт нашарлауы жазда жиі кездеседі.
Тамақтан улану себептері:
- Негізгі өндірістік принциптерді сақтамау:
– шикізаттың, шикізаттың, жартылай фабрикаттардың және дайын өнімнің қарсы ағындарын қоспағанда, өндіріс ағыны; таза және пайдаланылған ыдыстар; келушілер мен қызметкерлердің келе жатқан қозғалысы.
- Технологиялық құрал-жабдықтардың, тоңазытқыш жабдықтардың, асхана мен ыдыс-аяқтың, кесетін ыдыстардың болмауы.
- Ластанған шикізат.
- Өндірістің технологиялық процестерін бұзу.
- Температуралық шарттарды сақтамау:
– шикізатты, жартылай фабрикаттарды, дайын өнімді сақтау кезінде;
– технологиялық процесс кезінде
– шикізатты, жартылай фабрикаттарды, дайын өнімді тасымалдау және өткізу кезінде.
– Тамақтан улану мүмкін, егер: тағамды дайындау және сақтау ережелерін сақтамасаңыз; тамақ ішер алдында қолыңызды жууға болмайды; Тамақты шыбындардан және басқа жәндіктерден қорғамаңыз.
Кейбір өнімдердің жарамдылық мерзімі қатаң шектелген: температуралық режимді 3-4 сағат бұзудың өзі олардың бұзылуына әкелуі мүмкін. Оларға: торттар, кондитер өнімдері, кондитерлік кремдер, бөшке квас, майонез, пицца, ірімшік, салқын ысталған ет, шошқа майы, балық жатады.
Көшедегі сауда және стихиялы базарлар сапасыз өнімдерді тұтынумен байланысты инфекциялардың немесе уланудың ерекше қаупін тудырады. Ет, сүт және жұмыртқа сияқты жануарлардан алынатын өнімдердің белгісіз ветеринариялық жағдайы көптеген асқынулары бар тағамдық инфекцияларды тудыруы мүмкін, өйткені сіз осы инфекциялардың тасымалдаушысы болуы мүмкін сатушылардың денсаулық жағдайын білмейсіз. Ең қауіпті «үйде жасалған» өнімдердің ішінде қайнатылмаған сүт және оның туындылары – сүзбе, қаймақ, сарысу, йогурт. Егер сіз өзіңізді ауыр зардаптардан 100% қорғағыңыз келсе, алдын алу үшін мұндай бейтаныс жерлерде азық-түлік сатып алудан мүлдем бас тартқан дұрыс.
Тамақтан уланудың алдын алу мыналарды қамтиды
бірнеше негізгі ережелер:
- Ас үйді таза ұстаңыз;
- Тамақ ішер алдында, дәретханаға және қоғамдық орындарға барғаннан кейін қолды жуу;
- Шикі және пісірілген тағамды бірге қоймаңыз және сақтамаңыз;
- Өнімдерді мұқият термиялық өңдеуге жіберу;
- Азық-түлікті микроорганизмдердің көбеюіне қолайлы температурада қалдырмаңыз;
- Тек жаңа піскен өнімдерді сатып алыңыз;
- Кездейсоқ жерден және белгісіз адамдардан өнімді сатып алмаңыз;
- Жарамдылық мерзімі жақындаған, тіпті мерзімі өтіп кеткен тағамдарды жеуге болмайды;
- Көкөністерді, жемістерді, шөптерді мұқият жуғаннан кейін ғана тұтыныңыз. Балалар үшін – үстіне қайнаған су құйыңыз;
- Кездейсоқ көздерден су ішпеңіз;
- 2 жасқа толмаған балаларыңыз болса, өз денсаулығына әлі қамқорлық жасай алмайтын болсаңыз, әсіресе қырағы болыңыз.
Май аудандық санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау басқармасы
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/pavlodar-maysk/press/news/details/1261818?lang=ru
Жауап қалдыру Жауапты болдырмау