Сальмонеллез – бұл Salmonella тұқымдасының әртүрлі бактериялары тудыратын жұқпалы ауру, әртүрлі клиникалық көріністермен сипатталады: симптомсыз тасымалдаудан ауыр түрлерге дейін. Көп жағдайда бұл ас қорыту жолдарының мүшелерінің басым зақымдалуымен жүреді.
Резервуар және инфекция көзі ауылшаруашылық және жабайы жануарлардың ( ірі қара және ұсақ қара мал, шошқа) және құстар (тауықтар, үйректер, қаздар) көптеген түрлері болып табылады; алайда адам (науқас, тасымалдаушы) да қосымша көз ретінде белгілі бір рөл атқарады. Ластанған суды ішу немесе шомылу кезінде сальмонеллезді жұқтыруға болады.
Соңғы жылдары Salmonella enteritidis қоздырғышының таралуына байланысты сальмонеллезбен сырқаттанушылықтың басым болуы байқалады, ол көбінесе құс еті мен жұмыртқа, сондай-ақ олардан дайындалған өнімдер (жартылай шикі бифштекстер, шикі жұмыртқа және жұмсақ пісірілген жұмыртқа, глазурь жұмыртқасы) арқылы жұғады.
Берілу механизмі – фекальды-ауыз арқылы. Сальмонеллезді жұқтырудың негізгі жолы – тамақ арқылы, көбінесе жануарлар мен құс етін, сондай-ақ жұмыртқаны жегенде жұқтырады.
Азық-түлік өнімдердің сальмонеллалармен ластануының себептері әртүрлі. Қоғамдық тамақтандыру орындарына немесе сіздің үстеліңізге сальмонеллалармен себілген өнімдер (алғашқы себу) түсуі мүмкін. Мұндай өнімдерге ет, сүт, құс еті, жұмыртқа, балық жатады.
Инфекцияның тамақтану жолындағы инкубациялық кезең 6 сағаттан 3 тәулікке дейін (көбінесе 12-24 сағат). Инфекцияның байланыс және тұрмыстық жолымен инкубациясы 7 күнге дейін созылады. Әдетте ауру жедел басталады, дене қызуы көтеріледі (ауыр түрінде 39°C және одан жоғары), жалпы әлсіздік, бас ауруы, қалтырау, жүрек айну, құсу, ішек және кіндік аймағында ауырсыну пайда болады, кейінірек нәжістің бұзылуы қосылады.
Сальмонеллезді емдеу міндетті түрде дәрігердің бақылауында болуы керек. Сальмонеллез ауыр клиникалық түрінде болуы мүмкін және зардап шеккен адамдар міндетті түрде инфекциялық ауруханаға жатқызылуы керек.
Адамдар арасында сальмонеллездің алдын алудың негізін мал мен құсты сою процесінде тиісті жағдайларды, ұшаларды өңдеу технологияларын қамтамасыз етуге, сондай-ақ тамақ өнеркәсібі мен қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында санитариялық режимді сақтауға бағытталған ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар құрайды.
Жеке үй тәжірибесінде тамақ дайындаудың санитариялық-гигиеналық ережелерін қатаң сақтау керек:
- Рұқсат етілмеген сауда орындарында немесе қолдан, күмәнді сапада, сату мерзімі өткен өнімдерді сатып алмаңыз, сатушыдан өнімнің сапа сертификаттарын талап етіңіз;
- Шикі және дайын тағамдар арасындағы байланыстан аулақ болыңыз. Дұрыс дайындалған тағамды шикі тағаммен байланыстыру арқылы ластауға болады;
- Таңбалаудакөрсетілгентамақөнімдерінсақтаушарттарыменмерзімдерін сақтаңыз;
- Өнімдерді(шикіжәнепісірілген,көкөністерменет)кесуүшінбөлеккесутақтайшаларменпышақтардыпайдаланыңыз;
- Тамақтыдайындағанкездеонымұқияттермиялықөңдеуден өткізіңіз.
- Үйге оралғанда, тамақтанар алдында, тамақдайындамас бұрын, дәретханағабарғаннанкейін, жануарларғакүтім жасағаннан кейін қолыңыздысабынменуақтылыжәнемұқиятжуыңыз.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/departament-kkbtu-pavlodar/press/news/details/1165794?lang=kk
Жауап қалдыру