Кәсіпкерлік субъектілер үшін зияткерлік меншік құқықтарын сақтау және қорғау.
- Жалпы ережелер
Зияткерлік меншік — бұл азаматтардың немесе ұйымдардың шығармашылық қызмет нәтижелеріне (тауар белгісі, өнертабыс, авторлық құқық объектілері және т.б.) заңмен қорғалатын айрықша құқықтары.
Қазақстан Республикасында зияткерлік меншік саласындағы қатынастар келесі нормативтік құқықтық актілермен реттеледі:
- ҚР Азаматтық кодексі (Жалпы және Ерекше бөлімдері)
- «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» ҚР Заңы
- «Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығарылған жердің атаулары туралы» ҚР Заңы
- «Патент туралы» ҚР Заңы
- Кәсіпкерлік субъектілер үшін негізгі міндеттер
Кәсіпкерлер келесі талаптарды сақтауға міндетті:
1) Зияткерлік меншік объектілерін заңды пайдалану
- Тауар белгілерін, брендтерді, логотиптерді заңды түрде тіркеу
- Үшінші тұлғалардың құқықтарын бұзбау
2) Құқықтарды тіркеу
- Тауар белгісін — ұлттық тіркеу арқылы
- Өнертабыс, пайдалы модель, өнеркәсіптік үлгіні — патент арқылы
- Авторлық құқық — туынды жасалған сәттен бастап қорғалады (тіркеу міндетті емес, бірақ ұсынылады)
3) Лицензиялық қатынастарды рәсімдеу
- Басқа тұлғаның ЗМ объектісін пайдалану үшін міндетті түрде лицензиялық шарт жасау
4) Коммерциялық құпияны сақтау
- Ноу-хау, бизнес-процестер, технологиялар қорғалуы тиіс
- Қызметкерлермен NDA (құпиялылық келісімі) жасау ұсынылады
- Міндетті талаптар (комплаенс)
Кәсіпкер келесі талаптарды қамтамасыз етуі қажет:
- Зияткерлік меншік объектілерін заңсыз пайдаланбау
- Контрафактілік өнімдерді өндірмеу және сатпау
- Тіркелмеген тауар белгісін заңсыз қолданбау
- Авторлық құқық объектілерін (бейне, музыка, софт) лицензиясыз пайдаланбау
- Жауапкершілік шаралары
Зияткерлік меншік құқықтарын бұзу келесі жауапкершілікке әкеледі:
Азаматтық-құқықтық:
- Залалды өтеу
- Айыппұл (компенсация) өндіру
- Заңсыз өнімді жою
Әкімшілік:
- ҚР ӘҚБтК бойынша айыппұлдар
- Контрафакт өнімді тәркілеу
Қылмыстық:
- ҚР ҚК 198-бабы — авторлық және сабақтас құқықтарды бұзу
- ҚР ҚК 222-бабы — тауар белгісін заңсыз пайдалану
- Құқықтарды қорғау тәсілдері
Кәсіпкер өз құқықтарын келесі жолдармен қорғай алады:
- Сотқа талап арыз беру
- Уәкілетті органға (Әділет органдары, зияткерлік меншік комитеті) жүгіну
- Кедендік тізілімге енгізу (контрафактіні тоқтату үшін)
- Қорытынды
Зияткерлік меншік — бұл жай формалдылық емес, бұл бизнестің нақты активі. Оны дұрыс тіркемеу немесе қорғауды елемеу — болашақта бизнесіңді жоғалтуға дейін апарады.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/adilet-shymkent/press/news/details/1241127?lang=ru
Жауап қалдыру