Жұмыс беруші — кәсіпорынның жұмысын ұйымдастыратын тұлға ғана емес, сонымен қатар еңбек қатынастарының тарабы болып табылады. Оған заңнамада қызметкерлердің еңбек құқықтарының сақталуын қамтамасыз ету міндеті жүктелген.
Ең алдымен, жауапкершілік нақты құқық бұзушылық үшін және заңнамада белгіленген тәртіппен туындайтынын атап өткен жөн.
Ең көп таралған құқық бұзушылықтардың бірі — қызметкерді еңбек шартын жасамай жұмысқа жіберу.
Мұндай құқық бұзушылық Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 86-бабына сәйкес әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады.
Әкімшілік айыппұлдың мөлшері кәсіпкерлік субъектісінің санатына байланысты болады.
Сондай-ақ кең таралған және елеулі құқық бұзушылықтардың бірі — жалақыны уақтылы немесе толық төлемеу.
ҚР ӘҚБтК-нің 87-бабына сәйкес, жалақыны белгіленген мерзімдерде төлемеу, сондай-ақ жұмыс берушінің кінәсінен төлемнің кешіктірілген кезеңі үшін өсімпұлды есептемеу және төлемеу әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады.
Бұл ретте бір жыл ішінде қайталап құқық бұзушылық жасау айыппұл мөлшерінің жоғарылауына әкеп соғады.
Сондай-ақ үстеме жұмысқа, демалыс және мереке күндеріндегі жұмысқа, сондай-ақ түнгі уақыттағы жұмысқа ақы төлеу талаптарын бұзғаны үшін де жауаптылық көзделген.
Еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесіне — ЕСУТД-ға мәліметтерді енгізу тәртібінің сақталуына ерекше назар аудару қажет.
Ағымдағы жылғы 12 наурыздан бастап ЕСУТД-ға тиісті ақпаратты енгізу тәртібін бұзғаны үшін әкімшілік жауаптылық енгізілді.
ҚР ӘҚБтК-нің 98-бабының 1-1-бөлігіне сәйкес, жұмыс берушінің қызметкермен еңбек шартын жасасу және тоқтату, сондай-ақ оған енгізілген өзгерістер мен толықтырулар туралы ақпаратты енгізу тәртібін бұзғаны үшін жауаптылық көзделген.
Атап айтқанда, әкімшілік жауаптылық:
— ЕСУТД-ға ақпаратты белгіленген мерзімдерде енгізбеу немесе уақтылы енгізбеу;
— ақпаратты толық көлемде енгізбеу;
— дұрыс емес немесе қате ақпарат енгізу жағдайларында көзделеді.
Осыған байланысты жұмыс берушілер еңбек шарттары туралы мәліметтердің ЕСУТД-ға уақтылы, толық және дұрыс енгізілуін қамтамасыз етіп, жүйедегі ақпараттың өзектілігіне тұрақты бақылау жүргізуі қажет.
Сонымен қатар еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау талаптарының сақталуына ерекше көңіл бөлу қажет.
Жұмыс беруші қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етуге, қызметкерлерді оқытуды, нұсқама беруді және олардың білімін тексеруді жүргізуге, міндетті медициналық қарап-тексерулерді ұйымдастыруға, сондай-ақ еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау саласындағы қажетті құжаттардың болуын қамтамасыз етуге міндетті.
Осы талаптарды бұзғаны үшін, оның ішінде ҚР ӘҚБтК-нің 93-бабы бойынша әкімшілік жауаптылық көзделген.
Мысалы, заңнамада көзделген жағдайларда еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметінің немесе маманының болмауы, міндетті медициналық қарап-тексерулерді, оқытуды және білімді тексеруді жүргізбеу, нұсқама өткізілмеуі, сондай-ақ еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау жөніндегі қажетті құжаттардың болмауы әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғуы мүмкін.
Бұдан басқа, заңнамада жұмыс берушінің еңбек міндеттерін орындау кезінде жазатайым оқиғалардан қызметкерлерді міндетті сақтандырудың болмағаны үшін жауаптылығы көзделген.
ҚР ӘҚБтК-нің 230-бабының 2-бөлігіне сәйкес, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес осындай шарт жасасуға міндетті тұлғаның міндетті сақтандыру шартын жасаспауына әкімшілік айыппұл салынады.
Шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға — 160 АЕК, орта кәсіпкерлік субъектілеріне — 400 АЕК, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне — 1000 АЕК мөлшерінде айыппұл көзделген.
Қызметкерлерді еңбек міндеттерін орындау кезінде жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру қызметкердің еңбек міндеттерін орындау барысында өмірі мен денсаулығына зиян келтірілген жағдайда заңнамада көзделген сақтандыру төлемдерін қамтамасыз етеді.
Осылайша, жұмыс беруші еңбек қатынастарын тиісті түрде рәсімдеуді және қызметкерлердің еңбек кепілдіктерінің сақталуын ғана емес, сонымен қатар еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау талаптарының, міндетті сақтандыру талаптарының орындалуын және еңбек шарттарын цифрлық есепке алуды қамтамасыз етуі қажет.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty-enbek/press/news/details/1281753?lang=ru
Жауап қалдыру