2026 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстан Республикасында Ұлттық тауарлар каталогын (ҰТК) кезең-кезеңімен енгізу аяқталады. Осы күннен бастап тауарларды сатумен айналысатын барлық кәсіпкерлер үшін NTIN — тауардың бірегей сәйкестендіру нөмірін қолдану міндетті болады.
Бұл талап шағын және микробизнеске, үй жанындағы дүкендерге, жеке кәсіпкерлерге және тауар айналымымен айналысатын заңды тұлғаларға қатысты.
Ұлттық тауарлар каталогы (ҰТК) дегеніміз не?
Ұлттық тауарлар каталогы (ҰТК) — әрбір тауарға бірегей NTIN (National Trade Item Number) коды берілетін бірыңғай мемлекеттік цифрлық деректер базасы.
Егер тауар каталогта жоқ болса, оған тұрақты NTIN берілгенге дейін XTIN уақытша коды беріледі.
ҰТК-ның негізгі мақсаты — тауарлардың бірыңғай цифрлық анықтамалығын қалыптастыру және олардың қозғалысын өндірушіден немесе импорттаушыдан бастап соңғы тұтынушыға дейін бақылауды қамтамасыз ету.
NTIN мақсаты
NTIN келесі мақсаттарда қолданылады:
-
мемлекеттік ақпараттық жүйелерде тауарды сәйкестендіру;
-
тауар карточкаларының қайталануын болдырмау;
-
бірыңғай тауар есебін жүргізу;
-
құжат айналымын автоматтандыру;
-
тауар айналымының ашықтығын арттыру.
Маңызды: NTIN тауардың заңды шығу тегін растамайды. Ол тек тауарды жүйеде сәйкестендіруге арналған.
NTIN қай жерде қолданылады?
2026 жылғы 1 шілдеден бастап NTIN (немесе XTIN) коды міндетті түрде келесі құжаттарда көрсетіледі:
-
бақылау-касса машинасының (БКМ) чектері;
-
электрондық шот-фактуралар (ЭСФ);
-
тауарға ілеспе жүкқұжаттар (СНТ);
-
есепке алу жүйелері (1С және басқа бағдарламалар);
-
импорт және экспорт құжаттары.
Деректер кассалық чекпен бірге фискалдық деректер операторына (ФДО) жіберіледі.
Енгізу кезеңдері
ҰТК жүйесін енгізу кезең-кезеңімен жүзеге асырылды:
| Бизнес санаты | Мерзімі |
|---|---|
| Импорттаушылар және отандық өндірушілер | 2026 жылғы 1 наурызға дейін |
| Ірі сауда желілері | 2026 жылғы 1 сәуірге дейін |
| Шағын және микробизнес, үй жанындағы дүкендер | 2026 жылғы 1 шілдеге дейін |
Бұл тәсіл бизнеске жаңа талаптарға бейімделуге мүмкіндік берді.
Маңызды түсіндірме: NTIN тауардың шығу тегін растамайды
Тәжірибеде NTIN кодының болуы тауардың заңды шығу тегін растайды деген қате түсінік бар.
Алайда бұл дұрыс емес.
Құжаттардың айырмашылығы:
-
NTIN — тауарды сәйкестендіреді;
-
БКМ чегі — сату фактісін растайды;
-
ЭСФ — мәмілені рәсімдейді;
-
СНТ — тауар қозғалысын қамтамасыз етеді;
-
бастапқы құжаттар — тауардың заңды шығу тегін растайды.
Бастапқы құжаттарға жүкқұжаттар, шарттар, шоттар және импорт құжаттары жатады.
Тәуекелдер және талаптар
Жеңілдетілген салық режимінде жұмыс істейтін кәсіпкерлер де тауардың сатып алынғанын растайтын құжаттарды сақтауға міндетті.
Тексеру барысында мынадай сұрақ қойылуы мүмкін:
«Бұл тауар сізге қайдан келді?»
Егер бастапқы құжаттар болмаса, NTIN болуы тауардың заңды шығу тегін дәлелдей алмайды.
Әсіресе келесі жағдайларда тәуекел жоғары:
-
базарлардан сатып алу;
-
карго арқылы әкелу;
-
құжатсыз сатып алу;
-
толық құжат пакетінсіз жұмыс істеу.
Дайындық шаралары
Кәсіпкерлерге ұсынылады:
-
Тауарлардың ҰТК базасында бар-жоғын тексеру;
-
Жоқ тауарларды тіркеу және NTIN немесе XTIN алу;
-
Кассалық жабдық пен есеп жүйесін баптау;
-
ФДО-мен интеграцияны тексеру;
-
Бастапқы құжаттардың толық болуын қамтамасыз ету;
-
Қызметкерлерді оқыту.
Қорытынды
ҰТК енгізу және NTIN қолдану тауар айналымының ашықтығын арттыруға бағытталған.
NTIN — тек тауарды сәйкестендіру құралы, ол бастапқы құжаттарды алмастырмайды және тауардың шығу тегін растамайды.
Баспасөз релизінің соңы
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-kostanay/press/news/details/1289960?lang=ru
Жауап қалдыру