Осыдан аз ғана уақыт бұрын Қазақстан мен Қытай арасындағы энергетикалық ынтымақтастық ең алдымен мұнай мен газ салаларымен байланысты болатын. Қазір ынтымақтастықтың күн тәртібі айтарлықтай кеңейді. Оның аясында жел және күн электр станциялары, энергия жинақтау жүйелері, гидроаккумуляциялық станциялар, сутегі технологиялары және энергетика бірыңғай өндірістік тізбектің бір бөлігіне айналатын өнеркәсіптік кешендер пайда болды. Ынтымақтастықтың рөлі де өзгеруде: Қазақстанға инвестициялармен қатар технологиялар, жабдықтар және жаңа құзыреттер келуде.
Павлодар облысында қытайлық State Power Investment Corporation (SPIC) компаниясы қуаты 1 ГВт болатын жел электр станциясының жобасын іске асыруда. Жоба құрамында қуаты 300 МВт және энергия сыйымдылығы 600 МВт·сағ болатын энергия жинақтау жүйесі қарастырылған. Мұндай үйлесім жел энергиясын өндіруді оны жинақтаумен және кейіннен электр желісіне берумен байланыстыруға мүмкіндік береді.
China Energy Engineering Group компаниясы тағы екі ірі жобаны іске асыруда. Түркістан облысында қуаты 300 МВт күн электр станциясын, ал Қарағанды облысында қуаты 500 МВт жел электр станциясын салу көзделген.
Жаңартылатын энергия көздері арқылы өндірілетін электр энергиясының үлесі артқан сайын, энергожүйенің өндіріс пен тұтынуды теңгеру мүмкіндігі де маңызды бола түседі.
Осы ретте ынтымақтастықтың тағы бір бағыты – гидроаккумуляциялық электр станциялары. Қазақстан қытайлық инвесторлармен бірлесіп Алматы облысында ГАЭС жобаларын пысықтауда. Мұндай станциялар сұраныс төмен кезеңдерде электр энергиясын жинақтап, кейін оны жүктеме жоғары болатын уақытта пайдалануға мүмкіндік береді.
Бүгінде Қытайдың қатысуы дәстүрлі генерация саласына да таралуда. Ақтау қаласында China Huadian Corporation компаниясының қатысуымен қуаты 160 МВт болатын бу-газ қондырғысын салу жобасы іске асырылуда. Жоба өңірді қосымша қуатпен қамтамасыз етіп, Маңғыстау облысының энергиямен қамту сенімділігін арттыруға бағытталған.
Энергетикалық әріптестіктің тағы бір бөлігі – сутегі технологиялары. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің базасында Қазақстан-Қытай сутегі технологиялары орталығы құрылды. Оның серіктестері – ҚазҰУ, Shanghai Jiao Tong University және Energy China International. Тараптар бірлескен зерттеулер жүргізуге, технологияларды сынақтан өткізуге, пилоттық жобаларды іске қосуға, әзірлемелерді коммерцияландыруға және оларды Қазақстанның өнеркәсіптік жобаларына интеграциялауға уағдаласты.
Бұл жағдайда әңгіме энергетиканың айналасында технологиялық базаны қалыптастыру туралы болып отыр. Ғылыми зерттеулер, сынақтар және әзірлемелерді кейіннен өндіріске енгізу инвестициялық жобалармен қатар ынтымақтастықтың маңызды бөлігіне айналуда.
Нәтижесінде энергетикалық ынтымақтастықтың логикасы да өзгеруде. Біртұтас жүйеге электр энергиясын өндіру мен жинақтау, оны теңгерімдеу, өнеркәсіптік кооперация және жаңа технологияларды дамыту бағыттары біртіндеп бірігуде. Дәл осы өзара байланыс Қазақстан мен Қытай арасындағы энергетикалық әріптестіктің негізгі бағыттарының біріне айналып келеді.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/energo/press/news/details/1299226?lang=ru
Жауап қалдыру