Қазіргі заманда интернет – күнделікті өміріміздің ажырамас бөлігіне айналды. Онлайн төлем, әлеуметтік желілер, түрлі қосымшалар – бәрі де өмірімізді жеңілдетіп, уақытты үнемдеуге көмектеседі. Алайда цифрлық мүмкіндіктердің көбеюімен бірге интернет-алаяқтық та көбейіп келеді. Осыған байланысты танымал әнші Нұрлан Еспанов Абай облысының тұрғындарын қырағы болуға шақырып, алаяқтардың айласына түсіп қалмауға үндеді.
«Сақтық – қауіпсіздік кепілі»
Өнер иесі әлеуметтік желі арқылы жасаған үндеуінде интернеттегі алаяқтардың түрлі тәсілдерді қолданатынын атап өтті. Олар өзін банк қызметкері, құқық қорғау органы немесе белгілі бір компания өкілі ретінде таныстырып, азаматтардың жеке деректері мен банк картасының мәліметтерін алуға тырысады.
«Құрметті ағайын! Бейтаныс адамдарға жеке мәліметтеріңізді, SMS-кодтарыңызды және банк картасының деректерін бермеңіздер. Егер күмәнді қоңырау немесе хабарлама алсаңыз, алдымен тексеріп алыңыз», – дейді Нұрлан Еспанов.
Әншінің айтуынша, алаяқтар көбіне адамдардың сенгіштігін пайдаланып, шұғыл әрекет етуді талап етеді. Мысалы, «шотыңыз бұғатталады», «несие рәсімделді», немесе «ұтыс ұттыңыз» деген секілді хабарламалар арқылы адамдарды асықтырып, ойлануға мүмкіндік бермейді.
Интернет-алаяқтар қалай әрекет етеді?
Алаяқтардың ең жиі қолданатын тәсілдері мыналар:
Жалған банк қызметкері болып қоңырау шалуӘлеуметтік желілерде жалған аккаунт ашуИнтернет-дүкен арқылы алдауФишингтік сайттар арқылы жеке мәліметтерді ұрлауЖалған инвестициялық ұсыныстар жіберу
Кей жағдайда алаяқтар танымал адамдардың атын немесе фотосын пайдаланып, сенімге кіруге тырысады. Сондықтан кез келген ақпаратты тек ресми дереккөздер арқылы тексеру маңызды.
Қалай қорғануға болады?
Нұрлан Еспанов тұрғындарға қарапайым, бірақ өте маңызды қауіпсіздік ережелерін еске салды:
Банк картасының CVV-кодын, SMS-кодтарын ешкімге айтпаңыз.Күмәнді сілтемелерге өтпеңіз.Белгісіз нөмірден келген қоңырауға сенбеңіз.Әлеуметтік желідегі бейтаныс аккаунттармен қаржылық операция жасамаңыз.Қандай да бір күмәнді жағдай болса, банкке немесе құқық қорғау органдарына хабарласыңыз.
Қоғамдық жауапкершілік – ортақ іс
Өнер адамдарының қоғамдағы рөлі тек сахнамен шектелмейді. Олар өздерінің беделі мен ықпалын пайдаланып, халыққа пайдалы ақпарат тарата алады. Нұрлан Еспановтың бұл үндеуі – соның айқын дәлелі.
Абай облысының тұрғындары үшін бұл ескерту аса маңызды. Себебі соңғы жылдары еліміздің әр өңірінде интернет-алаяқтық фактілері жиілеп кеткен. Сондықтан әрбір азамат цифрлық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруы тиіс.
Интернет – мүмкіндіктер алаңы, бірақ қауіпсіздік ережелерін сақтамаса, ол қауіпке де айналуы мүмкін. Танымал әнші Нұрлан Еспановтың үндеуі – барша тұрғындарға арналған маңызды ескерту: сақтық танытып, жеке деректеріңізді қорғаңыз.
Өйткені бір ғана қате әрекет – қаржылық шығынға әкелуі мүмкін. Ал қырағылық пен жауапкершілік – алаяқтардың айласына тосқауыл қоятын ең тиімді қорғаныс.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mvd-abay/press/news/details/1180573?lang=kk
Жауап қалдыру