Көктемгі егіс жұмыстарын бастамас бұрын, тұқымды дәрілеуге ерекше көңіл бөлу керек.
Ауыл шаруашылығы дақылдарының көптеген ауруларына қарсы күрестің негізгі әдісі – тұқымды дәрілеу. Өңделмеген тұқыммен себу, кесек ауруларының, тамыр шіруінің жиілеуіне, тұқымның шіруіне әкеледі. Бұл аурулар жыл сайын өнімнің 20%-ға дейінін жояды. Фитоинфекцияның болуына жыл сайынғы талдау (фитоталдау) ауданда сапалы егістік материалдың жоқтығын растайды. Бұған агротехниканың өте төмен деңгейі, тұқымды сапасыз протравительмен өңдеу немесе оның мүлдем болмауы себеп болады. Сөзсіз, мұндай маңызды шараны қабылдамау тек дәнді дақылдар өсіретін шаруашылықтардың тікелей жауапкершіліксіздігімен байланысты. Ауыл шаруашылығы дақылдарының аурулары кезінде анықтауға болатын фактілер мыналар: Саңырауқұлақпен зақымданған тұқымдар шіриді және өну қабілетін жоғалтады. Зақымданудың даму себебі – себу кезіндегі ауаның ылғалдылығы. Өсіп келе жатқан дақылдар өте сирек кездеседі. Тамыр шіруінің болуын тек өсімдіктердің тамырлары мен сабақтарының қоңыр түсі арқылы анықтауға болады. Тамыр шіруі өнімді жойып қана қоймай, өсімдіктің өсуін тоқтатуға, дамып келе жатқан барлық сабақтардың әлсіреуіне немесе жойылуына әкеледі. Шірумен зақымдану өсімдіктердің гүлшоғырының зақымдануында да көрінеді. Зақымданған масақтар немесе гүл бүршіктері жеміс бермейді. Кейде кесек масақ пен дәнді зақымдамай дамиды, бірақ зақымданған өсімдіктердің өсуі басады. Тек әлсіз кесекпен зақымданған кезде ғана жасырын инфекциялық ауруларға байланысты өсімдіктердің өнімділігі 12%-ға дейін күрт төмендейді. Зығырмен зақымданған тұқымдар жоғары улы заттарды қамтитындықтан, ұнға немесе мал азығына өңдеуге жарамсыз.
Өкінішке орай, өсімдіктер өздерін осы аурулардан қорғай алмайды. Тіпті зақымданған өсімдіктерге жақсы қамқорлық жасалса да, олар өте төмен сапалы өнім береді. Тұқымды себуге дейінгі өңдеу кезінде қолданылатын, өсімдіктердің өсуі мен дамуын арттыратын көптеген препаратар да тиімсіз.Тұқым протравительдері өсімдіктердің өсуін жеделдетіп қана қоймай, сонымен қатар колеоптильдің (өсімдіктің өсу нүктесін қорғайтын, бірінші жапырақтың бүршігін механикалық зақымданудан сақтайтын жұқа мөлдір пленка) ұзаруы мен дамуына, оның өнуіне, тұқымның жоғары шығымына әсер етеді. Бұл сонымен қатар тұқымды ең құрғақ жылдарда ең тереңге себуге мүмкіндік береді.
Ескерту ретінде, шығынсыз сапалы дәнді дақылдарды қалай өсіруге болады: Дәнді дақылдарды өсіру және қорғау үшін, себу алдында тұқымды дезинфекциялау үшін фунгицид қолдану маңызды. Осыған байланысты себу алдында фунгицидтермен өңдеуді бастау қажет.
Өсімдіктерді қорғау туралы заңнамаға сәйкес, егістіктерді зиянкестерден қорғау міндетті.
ҚР АӘМ АІК «Фитосанитариялық диагностика және болжамдардың республикалық әдістемелік орталығы» РМК-нің Қарабалық аудандық филиалы тауар өндіруші ауыл шаруашылығы өндірушілерімен және шаруа қожалықтарының басшыларымен бірлесіп жұмыс істейді. Филиал мамандары тұқымдық материалды фитопатологиялық талдау жұмыстарын жүргізеді. Жүргізілген талдау нәтижелерін және тұқымды себуге дейінгі өңдеу бойынша ұсыныстармен бірге беру.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-karabalyk-audany-akimat/press/news/details/1182107?lang=kk
Жауап қалдыру