Президент Қазақстанның жаңа Конституциясын іске асыру жөніндегі шаралар туралы Жарлыққа қол қойды

Ресми құжатты Ақорданың баспасөз қызметі 2026 жылғы 17 наурызда жариялады.

Құжат мәтінінде 2026 жылғы 15 наурызда өткен республикалық референдум нәтижесінде Қазақстан Республикасының Конституциясы қабылдануына байланысты президент қаулы еткені атап өтілген:

1. 2026 жылғы 15 наурыздағы республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасы Конституциясының (бұдан әрі – Қазақстан Республикасының Конституциясы) мәтіні “Егемен Қазақстан” және “Казахстанская правда” мерзімді баспа басылымдарында жариялансын.
2. 1995 жылғы 30 тамыздағы республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасы Конституциясының түпнұсқасы Қазақстан Республикасы Президентінің Архивіне сақтауға тапсырылсын.
3. Қазақстан Республикасы Конституциясының түпнұсқасы Қазақстан Республикасының Президентінде сақталады деп белгіленсін.                               Орталық референдум комиссиясы Қазақстан Республикасы Конституциясының мәтінін Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне орналастыру үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің “Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты” шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді қамтамасыз етсін, – деді президент.

   Қазақстан Республикасы президентінің заң шығару бастамасымен Қазақстан Республикасы парламенті мәжілісінің қарауына:

   1) “Қазақстан Республикасының Президенті туралы” Конституциялық заң жобасы;

   2) “Қазақстан Халық Кеңесі туралы” Конституциялық заң жобасы енгізілетіні айқындалсын.

   Сонымен қатар, президент Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп, осы Жарлықтың 5-тармағында көзделген заңнамалық актілердің жобаларын әзірлеуді және Қазақстан Республикасы Президентінің қарауына енгізуді қамтамасыз етсін деп бұйырды.

   Қазақстан Республикасы Үкіметінің заң шығару бастамасымен Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің қарауына:

   1) “Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы” Конституциялық заң жобасы;

   2) “Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы” Конституциялық заң жобасы енгізілетіні айқындалсын.

   Президент Қазақстан Республикасының Үкіметі, Қазақстан Республикасының орталық және жергілікті мемлекеттік органдары нормативтік құқықтық актілерді Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес келтіру жөнінде қажетті шаралар қабылдасын деп тапсырды.

   Қазақстан Республикасының Үкіметі 2026 жылғы 7 сәуірге дейін Қазақстан Республикасының Конституциясын ілгерілету жөніндегі жоспарды бекітсін.

   Осы Жарлықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігіне жүктелсін.

   2025 жылы Қасым-Жомарт Тоқаев Парламентті реформалау туралы бастама көтеріп, қос палаталы жүйеден бір палаталы жүйеге көшу ұсынысын жариялады. Алғашында Конституцияның шамамен 40 бабына өзгеріс енгізу жоспарланған.

   Алайда жұмыс барысында түзетулер саны едәуір артатыны белгілі болды. Осыған байланысты 2026 жылғы 21 қаңтарда Президент Конституциялық реформа жөніндегі комиссия құру туралы Жарлыққа қол қойды.

   Комиссия мүшелері, соның ішінде қазақстандықтардан түскен ұсыныстарды талқылай келе, жаңа Конституция қабылдау қажеттігі туралы қорытындыға келді. Сондай-ақ Ата заң жобасын жалпыұлттық референдумға шығару туралы шешім қабылданды.

   Жаңа Конституция жобасы Мемлекет басшысына 2026 жылғы 11 ақпанда ұсынылды. Сол күні Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдум өткізу туралы Жарлыққа қол қойды.

   2026 жылғы 17 наурызда таңертең Орталық референдум комиссиясының төрағасы Нұрлан Әбдіров дауыс беру қорытындыларын жариялады.

   Ресми мәліметке сәйкес, референдумға 9 127 192 адам қатысып, бұл дауыс беру құқығына ие азаматтардың 73,12%-ын құрады. Ал жаңа Конституцияны қабылдауды қолдап дауыс бергендер саны 7 954 667 адамға жетіп, қатысушылардың 87,15%-ын құрады.