2024 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда дәрілік заттарды таңбалау жүйесі енгізілді. Бүгінде ол елдің фармацевтикалық нарығының 100%-ын қамтиды. Дәріхана сөрелеріндегі таңбаланған препараттардың үлесі 70%-ды құрайды. Қалған бөлігі – жүйе енгізілгенге дейін өндірілген және белгіленген тәртіппен айналымнан біртіндеп шығарылып жатқан дәрілік заттар.
Тауарларды таңбалау және қадағалаудың бірыңғай операторы жүйесінің деректеріне сәйкес 2024 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда 960 миллионнан астам дәрілік заттың қаптамасы таңбаланған. Таңбалау және қадағалау жүйесі тұрақты өсімді көрсетіп, фармацевтикалық нарықты кезең-кезеңімен қамтудың кеңейіп келе жатқанын және таңбаланбаған өнімдердің айналымнан біртіндеп ығыстырылып жатқанын дәлелдейді.
Жүйе іске қосылған алғашқы айдың өзінде 10,2 миллионнан астам қаптама таңбаланса, 2024 жылдың соңына қарай ай сайынғы көлем бес есеге жуық өсіп, желтоқсан айында 49 миллион қаптамаға жетті.
Егер 2025 жылдың қаңтар–сәуір айлары аралығында шамамен 180,5 миллион қаптама таңбаланған болса, 2026 жылдың осы кезеңінде бұл көрсеткіш 205,3 миллион қаптамаға жетті, бұл – 24,7 миллион қаптамаға артық немесе шамамен 14%-ға жоғары. Аталған көрсеткіштер нарық қатысушыларының таңбалау жүйесіне қатысуының артып келе жатқанын және фармацевтика саласындағы ашықтықтың күшейгенін көрсетеді.
Мемлекеттік дәрілік қамтамасыз ету шеңберінде бірыңғай дистрибьютор 145 миллион қаптама таңбаланған препарат сатып алды. Оның ішінде 122 миллион қаптама немесе 84%-дан астамы – отандық өндірушілердің өнімі, ал 23,6 миллионы – импорттық препараттар.
Таңбалау жүйесі әрбір қаптаманың өндірістен бастап түпкі тұтынушыға дейінгі барлық кезеңдегі толық қадағалануын қамтамасыз етеді. Соның арқасында мемлекет сапаны бақылаудың, жалған өнімдерді анықтаудың және заңбұзушылықтарға жедел әрекет етудің нақты құралына ие болды. Мемлекеттік сатып алулардың ашықтығы Қазақстанның фармацевтикалық өнеркәсіпті қолдау бағытындағы дәйекті саясатын да айқындайды.
Таңбалау жүйесінің тиімді жұмысы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының кешенді бағалауы барысында фармакологиялық қадағалау индикаторын бағалауда маңызды факторлардың бірі болды. Бағалау қорытындысы бойынша Қазақстан дәрілік заттарды реттеу саласында Жаһандық бенчмаркинг құралы шеңберінде үшінші жетілу деңгейін (ML3) растады және ТМД елдерінің арасында осы мәртебеге ие болған алғашқы мемлекет атанды.
Бағалау: ұлттық реттеуші жүйе, дәрілік заттарды тіркеу және сатуға рұқсат беру, фармакологиялық қадағалау, нарықты бақылау және қадағалау, лицензиялау, инспекциялау, зертханалық зерттеулер, сондай-ақ клиникалық зерттеулерді қадағалау сияқты сегіз негізгі индикатор бойынша жүргізілді.
ML3 мәртебесінің берілуі дәрілік заттардың айналымының барлық кезеңінде халықаралық стандарттарға сәйкес көпдеңгейлі сапа тексерісінен өтетінін білдіреді. Бұл – қазақстандықтар үшін қолданылатын препараттардың қауіпсіздігіне берілетін тікелей кепілдік. Ал фармацевтика саласы үшін жетілген реттеуші жүйе мәртебесі халықаралық серіктестер тарапынан сенімнің артуына, экспорттық әлеуеттің кеңеюіне және Қазақстанның фармацевтикалық құзыреттердің өңірлік орталығы ретіндегі позициясының нығаюына жаңа мүмкіндіктер ашады.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/dsm/press/news/details/1220113?lang=kk
Жауап қалдыру