Петропавл қаласында және облыстың 13 ауданында әр сейсенбі сайын халыққа тегін құқықтық көмек көрсетуге, азаматтардың құықтық сауаттылық деңгейін арттыруға және қоғамның мемлекеттік институттарға деген сенімділігін арттыруға бағытталған «Құқықтық дәріхана» акциясы өткізіледі.
Қазіргі уақытта «Құқықтық дәріхана» жобасы халыққа кеңес беру форматы ғана емес, мемлекет пен қоғам арасындағы ашық диалогтың тиімді алаңына айналды.
Жоба азаматтарға қызықты сұрақтарға жедел жауап алуға, күрделі өмірлік жағдайларды түсінуге және өз құқықтарын қорғаудың заңды жолдары туралы білуге мүмкіндік береді.
Іс-шаралар ең қолжетімді және баратын жерлерде — сауда үйлерінде, базарларда, ХҚКО, мәдениет үйлерінде, сондай-ақ адамдар жаппай келетін басқа да орындарда өткізіледі. Бұл формат азаматтардың, соның ішінде зейнеткерлерді, жастарды, көп балалы отбасыларды, мүгедектерді, кәсіпкерлер мен ауыл тұрғындарын қоса алғанда, барынша кең ауқымына қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Акцияның негізгі артықшылығы – қарапайымдылығы мен қолжетімділігі. Консультация алу үшін алдын ала жазу, көптеген құжаттарды жинау немесе әртүрлі органдарға жүгіну талап етілмейді. Азаматтар прокуратура өкілдеріне тікелей жүгіне алады.
Акция барысында өңір тұрғындарына қолданыстағы заңнаманың нормалары, мемлекеттік органдарға жүгіну тәртібі және бұзылған құқықтарды қорғау тетіктері түсіндіріледі. Құқық бұзушылықтың алдын алу, алаяқтықтың алдын алу және халықтың құқықтық мәдениетін қалыптастыруға ерекше назар аударылады.
Көбінесе облыс тұрғындары:
тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық;
әлеуметтік төлемдер мен жәрдемақылар;
жалақы бойынша берешекті өндіріп алу және сотқа жүгіну тәртібі мәселелері бойынша;
неке бұзылғаннан кейін ерлі-зайыптылардың бірлесіп сатып алған мүлкін бөлу;
алимент өндіру;
тұрғын үй және жер қатынастары;
отбасылық-тұрмыстық даулар;
қарыз шарты бойынша берешекті өндіріп алу және сот шешімін мәжбүрлеп орындату тәртібі мәселесі бойынша;
интернет-алаяқтыққа қарсы іс-қимыл және кодты алаяқтыққа хабарлағаннан кейін қажетті әрекеттер;
кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғау, оның ішінде ата-анасы ажырасқаннан кейін кәмелетке толмаған баламен қарым-қатынас тәртібін айқындау мәселелері бойынша шағымданады.
Ауылдық жерлерде жол сапасы мен қаңғыбас жануарлар мәселелері ерекше өзекті болып табылады.
Тәжірибе көптеген азаматтар өз құқықтары мен оларды қорғау тәртібі туралы білмейтіндіктерін көрсетті. Осыған байланысты «Құқықтық дәріхана» акциясы консультативтік ғана емес, сонымен қатар маңызды профилактикалық функцияны орындайды.
Жоба іске қосылғаннан бері 19 акция өткізілді, онда 1500-ге жуық азамат қажетті құқықтық және практикалық көмек алды.
Осылайша, акциялардың бірі барысында ұзақ уақыт бойы әлеуметтік төлемді қайта есептеуге қол жеткізе алмаған зейнеткер консультация алуға өтініш білдірді. Ер адам әртүрлі ұйымдарға бірнеше рет өтініш білдірген, бірақ одан әрі іс-қимылдардың тәртібін және қажетті құжаттардың тізбесін түсінбеген. Өтініш алгоритмі мен көрсетілген көмек толық түсіндірілгеннен кейін мәселе қысқа мерзімде шешіледі.
Тағы бір мысал — көп балалы ананың алимент өндіру мәселесі бойынша өтініші. Әйел сотқа жүгіну рәсімін және сот шешімін орындаудың одан әрі тетігін өз бетінше түсіне алмағанын түсіндірді. Прокурорлар өтініш беру тәртібін егжей-тегжейлі түсіндірді, қажетті құжаттарды дайындауға көмек көрсетті және одан әрі іс-қимылдар бойынша ұсыныстар берді.
Интернет-қауіпсіздік және алаяқтыққа қарсы іс-қимыл мәселелері өңір тұрғындары арасында ерекше өзектілікке ие.
Осылайша, прокурорларға өңір тұрғыны хабарласып, өзін банк қызметкерлеріміз деп таныстырған телефон алаяқтықтарының құрбаны болғанын хабарлады. Азаматқа құқық қорғау органдарына шағымдану тәртібі, күдікті операцияларды бұғаттау шаралары және дербес деректерді қорғау әдістері түсіндірілді. Өтініш бақылауға алынды.
Азаматтар еңбек қатынастары мәселелері бойынша жиі шағымданады.
Мысалы, кәсіпорындардың бірінің қызметкері жалақының кешіктірілгені және жасалған еңбек шартының жоқтығы туралы хабарлады.
Прокурорлар еңбек заңнамасының нормаларын, уәкілетті органдарға жүгіну тәртібін және бұзылған құқықтарды қалпына келтіру тетіктерін түсіндірді.
Түнгі уақыттағы тұрғындар мен түнгі ойын-сауық мекемелерінің тыныштықты сақтау мәселелері жазғы уақытта ерекше өзекті.
Акцияның маңызды бағыты халықтың әлеуметтік осал топтарының құқықтарын қорғау болып қала береді.
Мүгедектігі бар қарт адамдар мен алыс елді мекендердің тұрғындары үшін мұндай іс-шаралар көбінесе қосымша шығындарсыз білікті заң көмегін алудың бір ғана мүмкіндігі болып табылады.
«Құқықтық дәріхана» форматы жеке консультацияларды ғана емес, сонымен қатар профилактикалық әңгімелесулер, түсіндірме кездесулер өткізуді және ақпараттық материалдарды таратуды көздейді, мұнда азаматтарға алаяқтықтың неғұрлым кең таралған схемалары, цифрлық қауіпсіздік ережелері, жекелеген құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілік және жанжалды жағдайлардың алдын алу тәсілдері туралы ақпарат жеткізетіндігін атап өткен жөн.
Өтініштердің едәуір бөлігі тікелей сол жерде шешілетінін, қажет болған жағдайда азаматтарға ресми өтініштерді дайындауға және құзыретті органдарға сұратулар жіберуге көмек көрсетілетінін атап өту керек.
Тұрғындардың оң пікірлері жобаның өзектілігін растайды.
Акцияның арқасында олар өз сұрақтарына жауап алып қана қоймай, олардың мәселелерін шешуге қолдауды, назарды және қызығушылықты сезіне алғанын көптеген азаматтар атап өтеді.
«Құқықтық дәріхана» өткізу қоғамда ашықтық, заңдылық және құқықтық жауапкершілік қағидаттарын қалыптастыруға ықпал етеді. Мұндай бастамалар халықтың мемлекеттік органдарға деген сенім деңгейін арттыруға және билік пен қоғамның өзара іс-қимылын нығайтуға мүмкіндік береді.
Аталған бағытта жұмыс жалғасуда.
Солтүстік Қазақстан облысының прокуратурасы тұрғындарды құқықтық көмек алу үшін «Құқықтық дәріханаға» шақырады.
Солтүстік Қазақстан облысының прокуратурасы
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/prokuratura-sko/press/news/details/1228920?lang=ru
Жауап қалдыру