Салықтық әкімшілендіруді цифрландыру жағдайында артық төлемдерді есепке жазу механизмі іс жүзінде толығымен автоматтандырылды. 2026 жылғы Салық кодексі артық төленген сома (іс жүзінде аударылған және есептелген сомалар арасындағы оң айырмашылық) мен қате төленген сома (қате деректемелермен, БСН/ЖСН немесе БКК-мен жасалған төлем) ұғымдарын нақты ажыратады.
Есепке жазуды жүргізу тәсілдері
Салық органы есепке жазуды тек ұлттық валютада екі тәсілмен жүргізеді:
- Автоматты түрде (өтінішсіз): қолданыстағы салықтық берешекті өтеу үшін.
- Салықтық өтініш бойынша: сомаларды алдағы төлемдер есебіне бағыттау немесе құрылымдық бөлімшелердің берешектерін өтеу үшін.
Автоматты түрде есепке жазудың кезектілігі
Егер салық төлеушінің дербес шотында артық сома пайда болса, жүйе оны өтеу үшін қатаң кезектілікпен бөледі:
- салықтың дәл сол түрі бойынша ағымдағы міндеттемелер;
- осы салық бойынша өсімпұл (негізгі қарыз);
- салықтар мен төлемдердің басқа түрлері бойынша өсімпұлдар;
- барлық салықтар бойынша өсімпулдар (өсімақы);
- айыппұлдар.
Мерзімдер мен шектеулер
- Талап қою мерзімі: есепке жазу салық төлеушілердің көпшілігі үшін 3 жыл шегінде, ал ірі кәсіпкерлік субъектілері мен жер қойнауын пайдаланушылар үшін 5 жыл шегінде мүмкін болады. Осы мерзім өткеннен кейін артық төлем есепке жазуға жатпайды және салық органымен есептен шығарылуы тиіс.
- Атаулылық (бағыттылық): заңды тұлға мен оның филиалы арасындағы операцияларды қоспағанда, бір салық төлеушінің артық төлемін басқа салық төлеушінің берешегі есебіне жазуға тыйым салынады.
- Қате төлемдер: қателік расталған жағдайда (мысалы, қате БКК), салық органы есепке жазуды тиісті кодқа немесе тиісті органға жүргізуге міндетті.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zhetysu/press/news/details/1258688?lang=ru
Жауап қалдыру