Мүгедектігі бар адам үшін техникалық оңалту құралдары жай ғана жабдық немесе медициналық бұйым емес. Бұл — еркін қозғалу, білім алу, еңбек ету, қарым-қатынас жасау және қоғам өміріне белсенді араласу мүмкіндігі. Арба, протез, есту аппараты немесе арнайы бейімделген құралдар көп жағдайда адамның күнделікті өміріндегі шектеулерді азайтып, оның өмір сапасын жақсартуға ықпал етеді.
Соңғы жылдары Қазақстандағы әлеуметтік қолдау жүйесі айтарлықтай өзгерді. Бұрын қажетті құралдарды рәсімдеу ұзақ уақыт пен көптеген құжаттарды талап етсе, бүгінде қызметтердің едәуір бөлігі цифрлық форматқа көшірілген. Мемлекет азаматтардың әлеуметтік көмек алуын жеңілдетуге және бюрократиялық кедергілерді азайтуға бағытталған жаңа тетіктерді енгізіп келеді.
Арнайы жүріп-тұру құралдарын, протездік-ортопедиялық көмекті және басқа да әлеуметтік қызметтерді алу үшін негіз болып табылатын басты құжат — абилитация мен оңалтудың жеке бағдарламасы, яғни ИПАР. Бұл бағдарлама адамның денсаулық жағдайы мен күнделікті қажеттіліктеріне қарай қандай көмек түрлері қажет екенін анықтайды.
ИПАР медициналық-әлеуметтік сараптама мамандарының қатысуымен әзірленеді. Бағдарламада кресло-арбалар, протездік-ортопедиялық бұйымдар, көру және есту қабілеті бұзылған адамдарға арналған арнайы құралдар, жеке көмекші қызметі, санаторийлік-курорттық емдеу және басқа да қолдау шаралары қарастырылуы мүмкін.
Бүгінде қажетті қызметтерді екі тәсілмен рәсімдеуге болады: Халыққа қызмет көрсету орталығы арқылы немесе электрондық үкімет порталы көмегімен. Бұл әсіресе өңір тұрғындары үшін маңызды мүмкіндікке айналды. Себебі шалғай елді мекендерде мемлекеттік мекемелерге бару кейде уақыт пен күшті көп талап етеді.
ХҚКО-ға жүгінген кезде азамат жеке куәлігін, мүгедектік туралы анықтаманы және ИПАР құжаттарын ұсынуы қажет. Егер мүгедектігі бар адамның атынан басқа тұлға әрекет етсе, онда сенімхат талап етіледі. Бұл тәсіл әсіресе цифрлық сервистерді пайдалану қиынға соғатын егде жастағы азаматтар үшін ыңғайлы болып отыр.
Сонымен қатар электрондық қызметтерді пайдаланушылар саны да артып келеді. Электрондық үкімет порталы арқылы өтінішті үйден шықпай-ақ беруге болады. Ол үшін электрондық цифрлық қолтаңба қажет. Өтініш жолданғаннан кейін ақпарат әлеуметтік қорғау жүйесінің электрондық базаларына автоматты түрде түседі.
Қазіргі әлеуметтік қолдау жүйесінде Әлеуметтік қызметтер порталының рөлі ерекше. Бұл платформа мүгедектігі бар азаматтарға техникалық құралдар мен қызмет көрсетушілерді өз бетінше таңдауға мүмкіндік береді.
Яғни азамат тек қызметке тапсырыс беріп қана қоймай, өзіне қолайлы нұсқаны таңдауға мүмкіндік алады. Бұл техникалық оңалту құралдарына да, санаторийлік-курорттық емдеуге, ымдау тілі маманының немесе жеке көмекшінің қызметіне де қатысты.
Өтініш тапсырылғаннан кейін азаматқа SMS-хабарлама жіберіледі. Бұдан кейін пайдаланушы әлеуметтік қызметтер порталында авторизациядан өтіп, қажетті жеткізушіні өзі таңдайды. Тапсырыс электрондық қолтаңба арқылы расталады, ал техникалық құралдарды жеткізу немесе өздігінен алып кету тәсілі қарастырылады.
Қазіргі таңда портал арқылы ондаған түрлі техникалық оңалту құралдары қолжетімді. Олардың қатарында көру, есту және тірек-қимыл аппараты бұзылған адамдарға арналған арнайы құрылғылар, ортопедиялық аяқ киімдер, ванна бөлмесіне арналған тіреуіштер, дыбыстық функциясы бар медициналық құрылғылар және басқа да қажетті құралдар бар.
Мамандардың айтуынша, цифрландыру — тек ыңғайлылық емес, бұл адамға деген құрметтің де белгісі. Азамат қажетті қызметті артық әуре-сарсаңсыз, ұзақ кезексіз және бірнеше рет құжат жинамай-ақ ала алса, ол өзін қоғамның толыққанды мүшесі ретінде сезінеді.
Әсіресе ауылдық жерлердегі тұрғындар үшін мұндай өзгерістердің маңызы зор. Қызметтерді қашықтан рәсімдеу уақытты да, қаржыны да үнемдеуге мүмкіндік береді. Ал қозғалысы шектеулі адамдар үшін онлайн сервистер кей жағдайда мемлекеттік органдармен байланысудың ең қолайлы жолына айналып отыр.
Сонымен бірге жергілікті мамандардың жұмысы да маңызды рөл атқарады. ХҚКО қызметкерлері мен әлеуметтік сала мамандары азаматтарға электрондық жүйелерді пайдалану тәртібін түсіндіріп, қажетті құжаттар бойынша кеңес береді.
Қолжетімді орта қалыптастыру тек пандус немесе лифт орнатумен шектелмейді. Ең бастысы — әлеуметтік көмектің өзі халыққа қолжетімді болуы. Адам қажетті оңалту құралдарын неғұрлым оңай алса, оның қоғам өміріне белсенді араласуына, білім алып, еңбек етуіне соғұрлым мүмкіндік артады.
Бүгінде Қазақстан әлеуметтік қолдау жүйесін жетілдіруді жалғастырып келеді. Мемлекет қызметтердің ашықтығына, ыңғайлылығына және азаматтардың өз таңдауын жасау мүмкіндігіне басымдық беруде. Ал бұл мыңдаған адам үшін жай ғана қызмет емес, толыққанды өмір сүруге жасалған нақты мүмкіндік болып табылады.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek-mangystau/press/news/details/1273132?lang=ru
Жауап қалдыру