Зейнетақы төлемдерін тағайындауға жүгінген кезде маңызды мәселелердің бірі – еңбек өтілін растау. Бұл әсіресе 1998 жылғы 1 қаңтарға дейінгі еңбек қызметі кезеңдеріне қатысты өзекті, өйткені осы кезеңдегі еңбек өтілі туралы мәліметтер зейнетақы төлемдерінің мөлшеріне тікелей әсер етуі мүмкін.
Іс жүзінде азаматтар әртүрлі жағдайларға тап болуы мүмкін: еңбек кітапшасы жоғалған, онда белгілі бір жұмыс кезеңі туралы жазба жоқ, тегі немесе ұйымның атауында қате жіберілген, түзетулер мен әртүрлі жазбалар бар, мөрі жоқ немесе жазба белгіленген талаптарды бұза отырып рәсімделген.
Мұндай жағдайда не істеу керек және еңбек кітапшасын міндетті түрде түзету қажет пе?
Егер еңбек кітапшасында қате жіберілсе
Бірінші кезекте еңбек қызметі туралы жазбаларды мұқият тексеру қажет: жұмысқа қабылданған және жұмыстан босатылған күндері, ұйымның атауы, лауазымы, ауыстыру туралы мәліметтер, сондай-ақ тиісті жағдайларда қолдар мен мөрлердің болуын тексеру керек.
Егер қате немесе нақты емес жазба анықталса, оны осы жазбаны енгізген жұмыс беруші немесе оның құқықтық мирасқоры белгіленген тәртіппен түзетеді.
Түзету тиісті тәртіппен жүргізіліп, жұмысқа қабылдау, басқа жұмысқа ауыстыру немесе жұмыстан босату туралы бұйрықтар сияқты тиісті құжаттармен расталуы тиіс.
Ал егер ұйым енді жоқ болса?
Мұндай жағдай, әсіресе еңбек қызметі бұдан көп жыл бұрын жүзеге асырылған болса, жиі кездеседі.
Егер ұйым таратылған, өз қызметін тоқтатқан немесе бұрынғы жұмыс берушіге жүгіну мүмкін болмаса, ұйымның құжаттары қай жерде сақталатынын анықтау қажет. Бұл мемлекеттік немесе ведомстволық архивтер, сондай-ақ ұйымның құқықтық мирасқорларының архивтері болуы мүмкін.
Растайтын құжаттар болған жағдайда еңбек өтілі архивтік анықтамамен немесе еңбек қызметі туралы мәліметтерді қамтитын өзге де құжаттармен расталуы мүмкін.
Сондықтан зейнетке шығуға дайындық кезінде құжаттарды алдын ала тексеріп, жекелеген жұмыс кезеңдеріне қатысты күмән туындаған жағдайда қажетті архивтік мәліметтерді алдын ала сұрату ұсынылады.
Егер еңбек кітапшасы болмаса немесе жазба енгізілмесе
Еңбек кітапшасының болмауы немесе онда жекелеген жазбаның болмауы еңбек өтілін растау мүмкін емес дегенді білдірмейді.
Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне сәйкес, 1998 жылғы 1 қаңтарға дейінгі еңбек қызметі кезеңдері еңбек кітапшасымен расталады. Еңбек кітапшасы болмаған немесе онда тиісті жазбалар болмаған жағдайда, еңбек өтілі еңбек қызметі туралы мәліметтерді қамтитын басқа құжаттармен расталуы мүмкін.
Мұндай құжаттарға жұмыс істегенін, еңбек қызметінің кезеңдерін және тиісті кадрлық мәліметтерді растайтын құжаттар жатқызылуы мүмкін.
Егер қажетті құжаттарды табу мүмкін болмаса не істеу керек?
Егер қажетті құжаттар архивтерде болмаса және еңбек қызметінің фактісін басқа жолмен растау мүмкін болмаса, азамат сотқа жүгінуге құқылы.
Сот тәртібімен, заңда көзделген негіздер мен азаматтың тиісті кезеңде жұмыс істегенін растайтын дәлелдер болған жағдайда, еңбек қызметінің заңдық маңызы бар фактісі белгіленуі мүмкін.
Осылайша, еңбек кітапшасында қателер болған немесе жекелеген құжаттар болмаған жағдайда, бұл мәселені зейнетақы тағайындалатын уақытқа дейін кейінге қалдырмаған жөн.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek-astana/press/news/details/1277161?lang=ru
Жауап қалдыру