Қазақстанда алғаш рет ауқымды әкімшілік рақымшылық жүзеге асырылуда. Бұл шара Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына байланысты қолға алынып, елде жүргізіліп жатқан саяси және институционалдық жаңғырулардың бір бөлігі болып табылады.
Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына байланысты рақымшылық жасау туралы» Заңына сәйкес рақымшылықты іске асыру жөніндегі қажетті шаралар 2026 жылғы 1 шілдеден 31 желтоқсанға дейін жүргізіледі. Әкімшілік рақымшылық Ішкі істер министрлігінің жүйесі арқылы рәсімделген шамамен бір миллион айыппұлды қамтиды деп күтілуде.
Жаңа тетіктің басты ерекшеліктерінің бірі – оның толықтай цифрлық әрі автоматтандырылған тәртіппен жүзеге асырылуы. Рақымшылық талаптарына сәйкес келетін тұлғаларға өтініш беру немесе мемлекеттік органдарға жеке бару қажет болмайды. Тиісті шешімдер заңнамада белгіленген талаптар негізінде Әкімшілік іс жүргізудің бірыңғай тізілімі арқылы автоматты түрде қалыптастырылады. Рақымшылыққа жататын тұлғалар мемлекеттік цифрлық сервистер және SMS-хабарламалар арқылы хабардар етіледі.
Әкімшілік рақымшылық Қазақстан азаматтарына, жеке кәсіпкерлерге, жеке нотариустарға, жеке сот орындаушыларына, адвокаттар мен заң консультанттарына салынған әкімшілік айыппұлдарға қолданылады. Жеке кәсіпкерлердің осы санатқа енгізілуі төленбеген әкімшілік айыппұлдарға байланысты қаржылық жүктемені азайтуға және кәсіпкерлік белсенділікті қолдауға бағытталған.
Сонымен қатар рақымшылық соттар тағайындаған айыппұлдарға, әкімшілік құқық бұзушылықты қайталап жасау жағдайларына, сондай-ақ қоғамдық қауіпсіздікке, азаматтардың өмірі мен денсаулығына немесе мемлекеттік мүдделерге қауіп төндіретін құқық бұзушылықтарға қолданылмайды. Олардың қатарына, атап айтқанда, көлік құралын алкогольдік немесе есірткілік масаң күйде басқару, қарсы қозғалыс жолағына шығу, қару мен есірткі құралдарының заңсыз айналымы, сондай-ақ халықтың денсаулығын сақтау және дербес деректерді қорғау саласындағы жекелеген құқық бұзушылықтар жатады.
Әкімшілік рақымшылық қылмыстық рақымшылықпен қатар жүргізіледі. Алдын ала бағалау бойынша қылмыстық рақымшылық шамамен 16,5 мың адамды қамтуы мүмкін. Оның ішінде шамамен 1,5 мың адам бас бостандығынан айыру орындарынан босатылуы ықтимал. Қылмыстық рақымшылықты қолдану туралы түпкілікті шешімді соттар әрбір іс бойынша жеке қабылдайды.
Жаңа шара азаматтар мен шағын бизнеске түсетін қаржылық және әкімшілік жүктемені азайтуға, қордаланған айыппұлдар бойынша міндеттемелерді реттеуге, сондай-ақ мемлекеттік цифрлық жүйелердің тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді деп күтілуде. Әкімшілік рақымшылық Қазақстандағы конституциялық, саяси және институционалдық жаңғырудың практикалық шараларының бірі болып табылады.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-dushanbe/press/news/details/1280654?lang=ru
Жауап қалдыру