Жаңартылатын энергия көздерін дамыту – еліміздің энергетикалық жүйесін жаңғыртудың маңызды бағыттарының бірі. Бүгінде Қазақстанда күн, жел және су энергиясын пайдаланатын жаңа нысандар кезең-кезеңімен іске қосылып, энергетикалық теңгерімдегі жаңартылатын энергия көздерінің үлесі артып келеді.
2026 жылы елімізде жалпы қуаты 245 мегаватты құрайтын жаңартылатын энергия көздерінің 10 нысанын пайдалануға беру жоспарланған. Қазіргі таңда қуаты 212 мегаватт болатын 7 нысан іске қосылды.
Олардың қатарында Қостанай облысындағы қуаты 50 мегаватт Aspan Energo жел электр стансасы мен 22,6 мегаватт Altyn Solar Energy күн электр стансасы, Маңғыстау облысындағы қуаты 20 мегаватт Stellar Energy күн электр стансасы, Жетісу облысындағы қуаты 20 мегаватт Jetisu Terra Power күн электр стансасы және Қарағанды облысындағы жалпы қуаты 100 мегаватт болатын «Гиперборея» ЖШС-нің үш жел электр стансасы бар.
Жыл соңына дейін Қызылорда облысында жалпы қуаты 30 мегаватт болатын «Альхена» ЖШС-нің екі күн электр стансасын және Түркістан облысында қуаты 3,2 мегаватт «Тауэнерго» ЖШС-нің шағын гидроэлектр стансасын іске қосу жоспарланып отыр.
Жаңартылатын энергия жобаларын жүзеге асыру энергетикалық қауіпсіздікті күшейтіп, инвестиция тартуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және энергия жүйесіндегі экологиялық таза генерация көлемін ұлғайтуға бағытталған.
2027 жылға жоспарланған жаңа қуаттар
Алдағы 2027 жылы Қазақстанда жалпы қуаты 845 мегаватт болатын жаңа энергетикалық нысандарды іске қосу көзделіп отыр.
Жамбыл ГРЭС-інде жалпы қуаты 210 мегаватт болатын бес газтурбиналық қондырғы, «МАЭК» ЖШС-де қуаты 160 мегаватт бу-газ қондырғысы, «Баскуат Энергопром» ЖШС жобасының алғашқы кезеңінде жалпы қуаты 34,7 мегаватт болатын бес газпоршеньді қондырғы және Kazakhmys Energy ЖШС-де қуаты 70 мегаватт бу-газ қондырғысы іске қосылады деп жоспарланған.
Сонымен қатар, Энергетика министрлігінің мәліметінше, жалпы қуаты 570 мегаватт болатын жаңартылатын энергия көздері жобалары жүзеге асырылмақ.
Олардың қатарында Алматы облысындағы 100 мегаваттық күн электр стансасы, Қызылорда облысындағы жалпы қуаты 70 мегаватт болатын үш күн электр стансасы, Ақтөбе облысындағы әрқайсысының қуаты 100 мегаватт болатын екі жел электр стансасы, Қызылорда облысындағы 50 мегаваттық жел электр стансасы, Түркістан облысындағы 50 мегаваттық жел электр стансасы және Абай облысындағы жалпы қуаты 100 мегаватт болатын екі жел электр стансасы бар.
Жаңа энергетикалық қуаттардың іске қосылуы 2027 жылдың бірінші тоқсанында елдің электр энергиясына деген қажеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді деп күтілуде. Жыл соңына қарай электр энергиясының шамамен 1,3 миллиард кВт·сағат көлемінде профициті қалыптасуы болжануда.
Жамбыл облысындағы жаңартылатын энергия нысандары
Жамбыл облысында қазіргі таңда жалпы қуаты 571,3 мегаватты құрайтын жаңартылатын энергия көздерінің 22 нысаны жұмыс істеп тұр.
Оның ішінде жиынтық қуаты 24,4 мегаватт болатын 6 су электр стансасы, жалпы қуаты 275,65 мегаватт болатын 10 жел электр стансасы және қуаты 271,25 мегаваттты құрайтын 6 күн электр стансасы бар.
Облыс әкімдігі энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Ғалым Исақовтың айтуынша, соңғы жылдары Шу өңірінде күн, жел және су энергиясын электр қуатына айналдыру бағытындағы жұмыстар жолға қойылып келеді.
Өңірдің табиғи мүмкіндіктеріне қызығушылық танытқан шетелдік компаниялар да энергетика саласына инвестиция сала бастаған. Солардың бірі – француздық Total Eren компаниясы. Компания M-Kat Green ЖШС-мен бірлесіп, «Шу-100 мегаватт» күн электр стансасы жобасын жүзеге асырып жатыр.
Жоба үшін Шу ауданының таңдалуына екі фактор негіз болған. Біріншісі – ауданның күн сәулесі белсенділігі жоғары аймақтардың қатарына жатуы. Екіншісі – мұнда «Тараз химиялық паркі» арнайы экономикалық аймағының орналасуы.
Total Eren компаниясының Қазақстандағы өкілі әрі M-Kat Green ЖШС бас директоры Илья Чернодаровтың айтуынша, арнайы экономикалық аймақ толық қуатында жұмыс істеген кезде электр энергиясына қажеттілік артады. Сондықтан күн электр стансасы жобасы экономикалық аймақ үшін де маңызды.
«Шу-100 мегаватт» стансасының құны 60 миллиард теңгені құрайды. Жобаның бас мердігері – Жуалы ауданындағы күн электр стансаларының құрылысын жүргізген «METKA-EGN.KZ» ЖШС.
Станса толық қуатында жұмыс істеген кезде өңірдегі электр энергиясы тапшылығын толық жоймаса да, оны едәуір азайтуға мүмкіндік береді. Кәсіпорында тұрақты жұмыс істейтін 10 қызметкерді жергілікті тұрғындар арасынан алу жоспарланған. Сонымен қатар оларды инвестор қаражаты есебінен арнайы оқыту көзделіп отыр.
Жоба қоршаған ортаға зиянды заттар шығармай электр энергиясын өндіруге бағытталған. Өндірілген қуат «KEGOC» АҚ-на сатылып, Қазақстанның бірыңғай электр энергетикалық жүйесіне беріледі.
Шу ауданындағы су және жел энергетикасы
Шу ауданында жаңартылатын энергия көздерін пайдалану тек күн электр стансаларымен шектелмейді.
2013 жылы аудан аумағында «Компания АТ-Энерго» ЖШС-нің қатысуымен Тасөткел су қоймасы маңында су электр стансасы іске қосылған болатын. Қолданыстағы станса сағатына 2,2 мегаватт электр энергиясын өндіреді. Оның өнімін Қордай және Т. Рысқұлов аудандарының тұрғындары тұтынады.
Қазіргі уақытта компания су электр стансасының екінші жобасын жүзеге асырды. Жаңа станса өндірілген электр энергиясын «KEGOC» АҚ-на сататын болады. «Компания АТ-Энерго» ЖШС директоры Саид Ахаевтың айтуынша, екінші жобаны аяқтағаннан кейін үшінші су электр стансасының құрылысын бастау жоспарланып отыр.
Сонымен қатар Шоқпар ауылдық округінде жел электр стансасын салу жобасы қарастырылуда. «WINDHAN» ЖШС жобасының қуаты тәулігіне 110 мегаватт энергия өндіруге есептелген. Жобаның құны 71 миллиард 500 миллион теңгеден асады. Станса іске қосылған жағдайда шамамен 10 жаңа жұмыс орны ашылмақ.
Жобаны жүзеге асыру үшін аудан әкімдігі Шоқпар ауылдық округінен 155,8 гектар жер телімін бөлген. Қазіргі уақытта тарифтеу мен қаржыландыру мәселелерін шешу бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Жамбыл облысында жүзеге асырылып жатқан күн, жел және су энергетикасы жобалары өңірдің энергетикалық әлеуетін арттыруға бағытталған. Жаңа нысандардың іске қосылуы инвестиция тартуға, жұмыс орындарын ашуға, өндірістік инфрақұрылымды дамытуға және жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды кеңейтуге мүмкіндік береді.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/zhambyl-shu/press/news/details/1280245?lang=kk
Жауап қалдыру