2026 жылдың басынан бастап Қазақстан Республикасының Салық кодексінде салықтық әкімшілендірудің тиімділігін арттыруға және салық төлеушілердің мемлекеттік кірістер органдарымен өзара іс-қимылының ашықтығына бағытталған өзгерістер күшіне енді. Бақылаудың негізгі құралдарының бірі салық есептілігінің деректері мен салық төлеушінің нақты қызметі арасындағы алшақтықтарды анықтауға мүмкіндік беретін камералдық бақылау болып қала береді.
Анықталған сәйкессіздіктерге жедел ден қоюға: алшақтықтарды жоюға немесе түсініктемелер ұсынуға мүмкіндік беретін алшақтықтар туралы хабарламаның жаңа нысаны бекітілді.
ҚР 2026 жылғы Салық кодексінің 137-бабы камералдық бақылауды жүргізудің құқықтық негіздері мен тәртібін белгілейді. Ол салық есептілігін тапсырғаннан кейін талап қою мерзімі ішінде жүзеге асырылады және салық төлеушінің деректерін салық органдарындағы ақпаратпен салыстыруға бағытталған.
Осылайша, 137-бапқа сәйкес камералдық бақылау мынадай деректерді салыстыру арқылы жүргізіледі:
-
Салық органдарында бар мәліметтер, оның ішінде салық нысандарындағы мәліметтер;
-
Салық салу объектілері және (немесе) салық салуға байланысты объектілер туралы өзге де уәкілетті мемлекеттік органдардың мәліметтері;
-
Әртүрлі көздерден алынған салық төлеушінің (салық агентінің) қызметі туралы мәліметтер.
Камералдық бақылау нәтижелері бойынша алшақтықтар анықталған кезде көлденең мониторингке қатысушыны қоспағанда, салық төлеушіге (салық агентіне) камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған алшақтықтар туралы хабарлама ұсынылады.
КТС бойынша хабарламаларды жіберудің негізгі себептері сатып алынған тауарлар бойынша КТС шегерімдерін асырып көрсету фактілерінің анықталуы болып табылады, бұл 100.00-нысандағы деректерді алынған ЭШФ бойынша мәліметтермен, ЕАЭО елдерінен импорт бойынша (328.00-нысан) және үшінші елдерден импорт бойынша тауарларға арналған кедендік декларациялардың (ТКД) деректерімен салыстыру негізінде белгіленеді, сондай-ақ корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияда салық төлеушілер мәлімдеген салық органдарында, оның ішінде салық нысандарында бар мәліметтер, салық салу объектілері және (немесе) салық салуға байланысты объектілер туралы өзге де уәкілетті мемлекеттік органдардың мәліметтері, сондай-ақ әртүрлі ақпарат көздерінен алынған салық төлеушінің қызметі туралы мәліметтер негізінде анықталған кірістерді төмендетіп көрсету болып табылады.
Хабарламаны алғаннан кейін салық төлеуші бұзушылықтарды жоюға немесе заңнама талаптарының бұзылмағанын растайтын негізделген түсініктемелер ұсынуға құқылы. Хабарламаны орындау мерзімі — табыс етілген күннен бастап 30 жұмыс күні. Құжат көлденең мониторингке қатысушыларды қоспағанда, барлық салық төлеушілерге жіберіледі, сондай-ақ Қазақстан аумағында интернет-платформалар арқылы жұмыс істейтін шетелдік компанияларға да қолданылады.
Хабарламаны орындау бірнеше тәсілмен жүзеге асырылуы мүмкін: келісім болған жағдайда — салық есептілігіне нақтылау енгізу, берешек пен өсімпұлды төлеу, деректерді мобильді қосымшаларда көрсету (өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін) немесе ҚР Салық кодексінің 716-бабына сәйкес тиісті салық режиміне көшу бойынша әрекеттерді орындау; келіспеген жағдайда — растайтын құжаттарды қоса бере отырып, жазбаша түсініктемелер ұсыну; ішінара келіскен жағдайда — алшақтықтардың бір бөлігін жою және қалғаны бойынша түсініктемелер беру.
Хабарламаны белгіленген мерзімде орындамау мемлекеттік кірістер органдары тарапынан әкімшілік шараларға әкеп соғады, оның ішінде банктік шоттар бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру, электрондық шот-фактураларды жазып беруді тоқтата тұру және онлайн-платформалар арқылы қызметті жүзеге асыру кезінде шетелдік компаниялардың Интернет-ресурстарға қолжетімділігін шектеу.
Хабарламаның жаңа нысанын енгізу камералдық бақылау процесін неғұрлым ашық етеді және салық төлеушілерге анықталған алшақтықтарға икемді түрде әрекет етуге мүмкіндік береді. Заңнама талаптарын сақтаудың негізгі шарты хабарламаны уақтылы орындау және цифрлық құралдарды пайдалана отырып деректерді дұрыс көрсету болып қала береді.
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-vko/press/news/details/1286103?lang=ru
Жауап қалдыру