Адалдық мәдениетін қалыптастыру

Басшының этикасы

Мемлекеттік қызметтегі басшының этикасы мемлекеттік басқару жүйесінде айрықша орын алады. Себебі қоғамның мемлекеттік билікке деген сенімі көп жағдайда басшының адамгершілік ұстанымдары мен кәсіби мінез-құлқына байланысты. Мемлекеттік қызметші-басшы тек білікті басқарушы ғана емес, сонымен бірге қоғам алдындағы жауапкершілікті сезінетін, қарамағындағы қызметкерлерге және азаматтарға үлгі болатын тұлға. Оның қабылдаған шешімдері мен жасаған әрекеттері қоғам өміріне елеулі әсер ететіндіктен, олар жоғары адамгершілік қағидаттарға негізделуі тиіс.

Басшы этикасының басты қағидаттарының бірі – қоғам мүддесіне адал қызмет ету. Басшы мүдделер қақтығысына жол бермеуге, сыбайлас жемқорлық көріністеріне қарсы тұруға және өзінің қызметтік өкілеттіктерін жеке басының пайдасына пайдаланбауға тиіс. Адалдық, парасаттылық және әділдік – басшының жеке басына тән қасиеттер ғана емес, мемлекеттік қызметтегі кәсіби ұстанымның маңызды негіздері. Бұл қағидаттар сақталмайынша, қоғамның мемлекеттік билікке деген сенімін қалыптастыру қиын.

Басшы этикасындағы маңызды қағидаттардың бірі – әділдік. Мемлекеттік қызметтегі басшы шешім қабылдаған кезде заң талаптарын және барлық азаматтар мен қызметкерлерге тең көзқарасты басшылыққа алуы қажет. Бұл ретте адамның әлеуметтік жағдайы, жеке қарым-қатынасы немесе саяси көзқарасы шешім қабылдауға әсер етпеуі тиіс. Міндеттерді, көтермелеу шараларын және жауапкершілікті әділ бөлу ұжымда қолайлы моральдық-психологиялық ахуал қалыптастырып, мемлекеттік орган жұмысының тиімділігін арттырады.

Басшының этикасы адамның қадір-қасиетін құрметтеуден де көрінеді. Қарамағындағы қызметкерлермен, азаматтармен және әріптестерімен қарым-қатынас барысында басшы әдеп нормаларын, сыпайылықты, сабырлылықты және кәсіби қарым-қатынас мәдениетін сақтауы керек. Өктемшіл басқару тәсілі, қызметкерлердің ар-намысы мен қадір-қасиетін төмендету немесе олардың пікіріне немқұрайлы қарау ұжымдағы өзара сенімге кері әсер етіп, қызметкерлердің ынтасын төмендетеді. Ал ашық пікір алмасуға дайын болу, өзгелерді тыңдай білу және қажет болған жағдайда өз қателігін мойындай алу басшының беделін арттырып, ұжымдық жұмыстың тиімділігін күшейтеді.

Басшы этикасында қабылданған шешімдер үшін жауапкершілік ерекше маңызды. Мемлекеттік қызметтегі басшы өз шешімдері мен әрекеттерінің салдарын қарамағындағы қызметкерлерге немесе сыртқы жағдайларға ысыра салмауы тиіс. Жауапкершілікті сезіну – кәсіби басқарудың ажырамас бөлігі.

Сонымен қатар басшының жеке үлгісі де үлкен рөл атқарады. Оның заңға, еңбек тәртібіне, қызметтік міндеттеріне және адамдармен қарым-қатынас жасау мәдениетіне деген көзқарасы бүкіл ұжымға әсер етеді. Басшының күнделікті іс-әрекеті қызметкерлер үшін мінез-құлықтың нақты үлгісіне айналады. Сондықтан басшы өзінен өзгелерге талап ететін кәсіби және этикалық нормаларды ең алдымен өзі сақтауы қажет.

Осылайша, мемлекеттік қызметтегі басшының этикасы – тиімді әрі жауапты мемлекеттік басқарудың маңызды негіздерінің бірі. Ол адалдық, әділдік, жауапкершілік, адамды құрметтеу және қоғам игілігіне қызмет ету сияқты құндылықтарды біріктіреді. Қазіргі қоғам жағдайында мемлекеттік басшының адамгершілік ұстанымы мен кәсіби мінез-құлқы азаматтардың мемлекетке деген сенімін нығайтуға және мемлекеттік басқарудың тұрақты әрі тиімді дамуына елеулі ықпал етеді.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-arshaly/press/news/details/1297137?lang=ru