Жазғы табыс: мектеп оқушылары мен студенттер қалай өз құқықтарын қорғай алады?

Жазғы демалыс — оқушы жастардың алғашқы ақша табуына және тәжірибе жинауына тамаша мүмкіндік. Қазақстан Республикасының Еңбек және әлеуметтік қорғау комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті ескертеді: жасөспірімдердің уақытша жұмысы қауіпсіз және қатаң түрде заңды болуы тиіс!

Басты ереже: Ешқандай «ауызша келісімдер» болмауы керек. Тек ресми еңбек шарты! Азаматтық-құқықтық сипаттағы келісімшарттар (АҚС) арқылы еңбек қатынастарын алмастыруға тыйым салынады және айыппұлдармен жазаланады.

Қай жастан бастап жұмыс істеуге болады? (ҚР ЕК 31-бабы)

16 жастан бастап — жасөспірім еңбек шартын өз бетінше жасауға құқылы.

15 жастан бастап — ата-анасының (немесе қамқоршысының) жазбаша келісімі қажет және жұмыс жеңіл әрі оқуға кедергі келтірмейтін жағдайда ғана рұқсат етіледі.

14 жастан бастап — ата-анасының жазбаша келісімі қажет. Жұмыс тек оқудан бос уақытта және денсаулыққа зиян келтірмейтін жағдайда ғана істелуі мүмкін.

Бір күнде қанша сағат жұмыс істеуге болады? (ҚР ЕК 69-бабы)

Кәмелетке толмағандар үшін қысқартылған жұмыс аптасы белгіленген:

14 пен 16 жас аралығында — аптасына 24 сағаттан артық емес

16 мен 18 жас аралығында — аптасына 36 сағаттан артық емес

Жасөспірімдерге КАТЕГОРИЯЛЫҚ ТҮРДЕ ТЫЙЫМ САЛЫНҒАН жұмыс түрлері

ҚР заңнамасы жастардың денсаулығы мен адамгершілік тәрбиесін қорғайды. Кәмелетке толмаған жұмысшыларды:

Ауыр, зиянды немесе қауіпті жұмыстарға тартуға, сондай-ақ құмар ойын бизнесіне, түнгі клубтарға және алкоголь/темекі сатуға (ҚР ЕК 26-бабы 1-тармағы 2-тармақшасы) тыйым салынады.

Түнгі уақытта сағат 22:00-ден 06:00-ге дейін жұмыс істеуге (ҚР ЕК 76-бабы 2-тармағы).

Артық жұмыс істеуге тартуға (ҚР ЕК 77-бабы 3-тармағы 2-тармақшасы).

Вахталық әдіспен жұмыс істеуге жіберуге (ҚР ЕК 135-бабы 3-тармағы).

Белгіленген нормадан асатын ауыр жүктерді тасуға тартуға (ҚР ЕК 182-бабы 2-тармағы 6-тармақшасы) тыйым салынады.